Alternate Text

Beweging gunstig voor microbioom

dinsdag 07 juli 2020

Voeding, suppletie, stressreductie: het zijn allemaal wegen waarlangs het microbioom geoptimaliseerd kan worden. Maar het inzicht dat ook beweging een rol speelt in de samenstelling en diversiteit van de darmflora, is relatief nieuw. Wat kunt u daarmee in uw praktijk?

Beweging zorgt in het algemeen voor een betere doorbloeding van het lichaam, waaronder in de darm. Dit zorgt voor een betere toevoer van nutriënten en als gevolg daarvan een betere darmfunctie. Daarbij heeft het een gunstig effect op de motiliteit, waardoor de faeces niet te lang in het lichaam blijft zitten. Maar het inzicht dat beweging gunstig is voor de kwantitatieve én kwalitatieve aspecten van de darmflora is relatief nieuw. Hoe werkt dat precies?


Omgevingsfactoren en darmflora

Al vroeg in het leven spelen omgevingsfactoren een belangrijke rol bij de omvang en samenstelling van de darmflora (Browne et al., 2017). Een stabiel en breed darmmicrobioom, dat wordt gekenmerkt door een grote diversiteit in darmbacteriën, is het hele leven lang onmisbaar voor een normale fysiologie van de darmen. Bovendien draagt het bij aan een goede communicatie over de darm-microbioom-hersenas en, langs deze weg, de lichamelijke en psychische gezondheid van het individu (Monda et al., 2017).

Voorbeelden van factoren die de darmflora gedurende het leven negatief kunnen beïnvloeden zijn:

  • Prenatale psychosociale stress bij de moeder
  • Obesitas bij de moeder
  • Keizersnede, geen of kortdurende borstvoeding
  • Antibioticagebruik, NSAID’s
  • Nutriëntarme voeding, toxinen
  • Overdaad aan suiker
  • Gebrek aan fermenteerbare vezels
  • Stress, burn-out, ouderdom, ziekte


Beweging en darmflora

Uit een recent systematisch reviewonderzoek blijkt dat beweging een positieve invloed kan hebben op de samenstelling van de darmflora (Ortiz-Alvarez et al., 2020). Een verhoogde lichamelijke activiteit werd geassocieerd met een grotere diversiteit in darmflora bij gezonde volwassenen. Dit effect was prominenter aanwezig na langdurige beweging in vergelijking met kortdurende bewegingsinterventies.  

Maar wat doet beweging dan precies met de darmflora en wat betekent dat voor onze gezondheid? Exacte mechanismen ontbreken, maar mogelijk spelen de volgende effecten een rol:

Beweging:

  • Vergroot de diversiteit van de darmflora
  • Verbetert de verhouding bacteroïdetes/firmicutes bacterie stammen
  • Stimuleert de proliferatie van gunstige bacteriën
  • Stimuleert de productie van korteketenvetzuren door darmbacteriën

Verschillende studies hebben aangetoond dat de diversiteit in darmflora bij zieke mensen vaak sterk verminderd is in vergelijking met  gezonde mensen (Monda et al., 2017). Hoe groter de darmfloradiversiteit, hoe gezonder. Jager-verzamelaars, zoals de Hadza, hebben een veel breder microbioom dan de westerse mens (Segata, 2015). Bij deze stam – en vergelijkbare traditioneel levende volkeren – worden over het algemeen geen chronische ziekten zoals diabetes type 2 gezien. Toekomstig onderzoek zal moeten uitwijzen of het hier werkelijk gaat om een oorzaak-gevolgrelatie tussen darmfloradiversiteit en gezondheid.

Verder suggereren onderzoeken dat beweging de verhouding bacteroïdetes/firmicutes kan verbeteren en daarmee mogelijk kan bijdragen aan gewichtsreductie en verbetering van maagdarmklachten. Proliferatie van gunstige bacteriën kan bijdragen aan een positief effect op de barrièrefunctie van de darm en verlaagt zo mogelijk de kans op obesitas en metabole aandoeningen (Monda et al., 2017).

Er bestaat een zogenaamde communicatie tussen de darm en skeletspieren, wat ook wel de spier-darm- of darm-spier-as wordt genoemd. De darmflora produceert korteketenvetzuren om voedingsvezels te kunnen verwerken, die na lichamelijke activiteit in verhoogde mate gevonden worden. Ze zijn van belang voor onderhoud van het darmepitheel en een goede darmfunctie en hebben bovenal een rol in regulatie van het glucose- en energiemetabolisme, vetmetabolisme en immuunsysteem  (Morrison et al., 2016).


Effecten van dysbiose op het lichaam

Wanneer de vier bovengenoemde punten ongunstig uitpakken, kan het microbioom uit balans raken. Dan is er sprake van een dysbiose. Een dysbiose wordt geassocieerd met verschillende ziektebeelden op verschillende vlakken (Weiss et al., 2017), zoals:

  • Spijsvertering (buikklachten, constipatie)
  • Stofwisseling (metabool syndroom, diabetes mellitus en obesitas)
  • Immuunsysteem (ontstekingen, allergieën, eczeem, coeliakie en chronische ontstekingen van het maag-darmkanaal waaronder de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa)
  • Zenuwstelsel (autisme, neurodegeneratieve aandoeningen, zoals multiple sclerose, ziekte van Parkinson en ziekte van Alzheimer)
  • Longen (astma, bronchitis, COPD)


Kennis in de praktijk

Beweging kan toegepast worden als onderdeel van een behandeling voor het behoud van een gebalanceerd microbioom of om deze weer in balans te krijgen na dysbiose. Op deze manier kan de gezondheidsstatus verbeterd worden. Desalniettemin is er meer onderzoek nodig om de processen die de samenstelling en functie van de darmflora veranderen nog beter in kaart te brengen.

Kortom: een goede gezondheid begint in de darm, waarbij naast een voedingsinterventie bestaande uit goede voeding met veel vezels en weinig suiker en een stressreductie-interventie ook een bewegingsinterventie zeker niet over het hoofd mag worden gezien.


Bronnen

Browne, P. D., Claassen, E., & Cabana, M. D. (2017). Microbiota in health and disease: From pregnancy to childhood. Wageningen Academic Publishers, 1-344. https://doi.org/10.3920/978-90-8686-839-1_1

Monda, V., Villano, I., Messina, A., Valenzano, A., Esposito, T., Moscatelli, F., Viggiano, A., Cibelli, G., Chieffi, S., Monda, M., & Messina, G. (2017). Exercise Modifies the Gut Microbiota with Positive Health Effects. Oxidative Medicine and Cellular Longevity, 2017, 3831972. https://doi.org/10.1155/2017/3831972

Morrison, D. J., & Preston, T. (2016). Formation of short chain fatty acids by the gut microbiota and their impact on human metabolism. Gut Microbes, 7(3), 189–200. https://doi.org/10.1080/19490976.2015.1134082

Ortiz-Alvarez, L., Xu, H., & Martinez-Tellez, B. (2020). Influence of Exercise on the Human Gut Microbiota of Healthy Adults: A Systematic Review. Clinical and Translational Gastroenterology, 11(2), e00126. https://doi.org/10.14309/ctg.0000000000000126

Segata, N. (2015). Gut Microbiome: Westernization and the Disappearance of Intestinal Diversity. Current Biology: CB, 25(14), R611-613. https://doi.org/10.1016/j.cub.2015.05.040

Weiss, G. A., & Hennet, T. (2017). Mechanisms and consequences of intestinal dysbiosis. Cellular and Molecular Life Sciences: CMLS, 74(16), 2959–2977. https://doi.org/10.1007/s00018-017-2509-x

Internetbureau W3S

Bonusan.com/nl maakt gebruik van cookies met als doel de website en onze diensten te verbeteren, Daardoor kunnen we u beter van dienst zijn. Wilt u weten welke cookies wij plaatsen? Lees hier meer informatie.

Cookies zelf instellen

Cookies zelf instellen