Alternate Text

Cruciale rol neuro-inflammatie bij depressies door sociale stress

donderdag 30 augustus 2018

Bij door sociale stress veroorzaakte depressies blijkt neuro-inflammatie van het aangeboren immuunsysteem onverwachts een belangrijke rol te spelen. In deze studie is voor het eerst ontrafeld wat er gebeurt in de microglia in de hersenen.

 

Al langer is er een sterk vermoeden dat er een relatie bestaat tussen neuro-inflammatie en depressies. Zo bevat het bloed van mensen met een depressie meer pro-inflammatoire cytokines en vertonen microglia (inflammatie-gerelateerde cellen in de hersenen) bij hen een verhoogde activiteit. Echter: de precieze relatie tussen inflammatie en depressie is nog niet bekend, ofwel het is nog onduidelijk wat het onderliggende werkingsmechanisme is.

In deze studie met muizen hebben onderzoekers ontdekt dat neuro-inflammatie van het aangeboren immuunsysteem een (onverwacht) belangrijke rol speelt bij depressies, die worden veroorzaakt door sociale stress. Het onderzoek is uitgevoerd door de Kobe University Graduate School of Medicine en de Kyoto University Graduate School of Medicine, en is gepubliceerd in een online editie van Neuron. [1]

 

Stress door social defeat

Het onderzoeksteam heeft zich in dit onderzoek gericht op door social defeat veroorzaakte stress (social defeat houdt in dat iemand de positie van buitenstaander of verliezer heeft). Deze sociale stress activeert de microglia in specifieke delen van de hersenen, waaronder de mediale prefrontale cortex (mPFC). Dit leidt tot een verstoorde reactie en atrofie van neuronen in de hersenen, met onder andere depressief gedrag tot gevolg. In deze studie hebben de onderzoekers ontrafeld wat er gebeurt in de microglia van de mPFC.

 

Receptoren van het aangeboren immuunsysteem

Allereerst hebben de onderzoekers gekeken naar de veranderingen van genenexpressie in de mPFC van muizen, wanneer zij aan herhaalde sociale stress werden blootgesteld. Zij constateerden dat dit leidde tot een verhoogde activiteit van twee receptoren op de microglia die bij het aangeboren immuunsysteem behoren: TLR2 en TLR4 (Toll-like receptors).

Vervolgens hebben de onderzoekers de TLR2/4-genen bij de muizen verwijderd en hen opnieuw aan herhaalde sociale stress blootgesteld. Wat bleek: zonder deze genen lieten zij geen sociaal ontwijkend gedrag of extreme angsten meer zien.

 

Betrokkenheid van IL-1alpha en TNFalpha

Wat gebeurt er met de TLR2/4 bij sociale stress? De onderzoekers ontdekten dat bij sociale stress TLR2 en TLR4 de microglia stimuleren om ontstekingsgerelateerde cytokines IL-1alpha en TNFalpha te produceren. En deze cytokines zijn verantwoordelijk voor de hierboven al genoemde atrofie en verstoorde werking van neuronen in de mPFC, met het depressieve gedrag tot gevolg. De onderzoekers konden dit depressieve gedrag onderdrukken door de mPFC te behandelen met specifieke antilichamen die de werking van deze pro-inflammatoire cytokines neutraliseerde.

De onderzoekers concluderen dat de uitkomsten van dit onderzoek laten zien dat de pro-inflammatoire cytokines IL-1alpha en TNFalpha van het aangeboren immuunsysteem een belangrijke rol spelen bij een door sociale stress veroorzaakte depressie. Dit onderzoek kan wat hen betreft leiden tot de ontwikkeling van nieuwe antidepressiva, gericht op het remmen van de werking van deze cytokines. [2]

 

Verbeteren van de stressbestendigheid

Vanuit een orthomoleculair oogpunt valt deze medicatie onder de noemer van symptoombestrijding. Heel nuttig uiteraard om in te zetten bij ernstige depressies, maar wellicht is het raadzaam om in veel gevallen cliënten te adviseren het probleem bij de oorzaak aan te pakken en de chronische (sociale) stress te verminderen en de adaptogene capaciteit, ofwel stressbestendigheid, te verbeteren. Stressbeheersing kan gebaseerd worden op vier pijlers, die samen het BERN-concept worden genoemd: [3]

1. Behavior: denk aan alle sociale en creatieve activiteiten die iemand plezier geven, en zo de sociale interactie, vriendschap, liefde, etc. stimuleren. Ook kunt u denken aan cognitieve gedragstherapie en motiverende, positieve psychologie.
2. Exercise: hieronder valt zowel aerobe (hardlopen, zwemmen en fietsen bijvoorbeeld) als anaerobe training (krachttraining).
3. Relaxation: massages, meditatie en yoga kunnen bijvoorbeeld ontspanning geven. Verder is een goed bioritme met voldoende slaapuren (7 a 8 uur per nacht) belangrijk.
4. Nutrition: een gezond voedingspatroon is ontstekingsremmend, denk aan het oerdieet of een mediterraan voedingspatroon. Granen, zuivel, peulvruchten, soja en planten van de nachtschadefamilie bevatten ontstekingsbevorderende stofjes, die cliënten beter kunnen vermijden. Lees bijvoorbeeld meer over de invloed van exorfinen (ondermeer uit tarwe, kaas en soja) die tot allerlei aandoeningen, waaronder depressies, kunnen leiden in het artikel 'Exorfinen: opiumachtige stoffen in de voeding'.


Bronnen

[1] The Innate Immune Receptors TLR2/4 Mediate Repeated Social Defeat Stress-Induced Social Avoidance through Prefrontal Microglial Activation, Xiang Nie, Shiho Kitaoka, Kohei Tanaka, Eri Segi-Nishida, Yuki Imoto, Atsubumi Ogawa, Fumitake Nakano, Ayaka Tomohiro, Kazuki Nakayama, Masayuki Taniguchi, Yuko Mimori-Kiyosue, Akira Kakizuka, Shuh Narumiya, Tomoyuki Furuyashiki, July 19, 2018, DOI: https://doi.org/10.1016/j.neuron.2018.06.035

[2] https://medicalxpress.com/news/2018-07-neural-inflammation-critical-role-stress-induced.html

[3] The neurobiology of stress management, Tobias Esch, George B. Stefano, Division of Integrative Health Promotion, Coburg University of Applied Sciences, Coburg, Germany, Institute for Mind-Body Medicine, Potsdam, Germany en Neuroscience Research Institute, State University of New York, Old Westbury, New York, U.S.A., https://www.researchgate.net/profile/Tobias_Esch/publication/255685315_The_neurobiology_of_stress_management/links/00b7d5202705840699000000/The-neurobiology-of-stress-management.pdf

 

Lees ook

Mindfulness verlaagt terugvalrisico depressie

Een uur beweging per week voorkomt depressie

Yoga en mindfulness helpen tegen stress

Bonusan.com/nl maakt gebruik van cookies met als doel de website en onze diensten te verbeteren, Daardoor kunnen we u beter van dienst zijn. Wilt u weten welke cookies wij plaatsen? Lees hier meer informatie.

Internetbureau W3S