Alternate Text

De gezondste bloedvaten ter wereld

dinsdag 16 mei 2017
Een bevolkingsgroep in het amazonegebied van Bolivia blijkt de gezondste bloedvaten ter wereld te hebben. Dit meldt het prestigieuze medische vaktijdschrift The Lancet. Maar hoe leven deze mensen? Wat eten ze? En hoe kunnen we deze kennis in onze praktijk toepassen?

 

De Tsimané zijn een kleine bevolkingsgroep die leeft in het amazonegebied van Bolivia. Sinds 2002 wordt hun gezondheid nauwkeurig bestudeerd, vooral omdat ze nauwelijks last lijken te hebben van hart- en vaatziekten. Het blijkt bijvoorbeeld dat verharding van de hartslagaders bij de Tsimané ongeveer vijf keer minder vaak voorkomt dan in de westerse wereld. Verharde hartslagaders verhogen het risico op een hartaanval.

 

De levensstijl van de Tsimané

Mensen in het westen zijn volgens de onderzoekers 54 procent van hun wakkere leven lichamelijk inactief. Bij de Tsimané ziet dit er heel anders uit: zij bewegen overdag ongeveer 90 procent van de tijd. Om in hun levensonderhoud te voorzien, doen ze aan vissen, jagen, verzamelen en verbouwen ze op kleine schaal bananen en cassave. Hieraan hebben ze vrijwel een dagtaak.

De voeding van de Tsimané is erg koolhydraatrijk (72 procent). Maar dit zijn wel onbewerkte, vezelrijke koolhydraten uit ongepelde rijst, bakbananen, cassave, maïs, noten en fruit. Hun dieet bevat ongeveer 14 procent eiwitten, voornamelijk afkomstig uit vis en in mindere mate uit vlees. Het vetgehalte is met 14 procent vrij laag: ongeveer 38 gram per dag, waarvan 11 gram bestaat uit verzadigd vet. Transvetten komen niet voor in hun voeding. Gerookt wordt er nauwelijks.

 

Resultaten van het onderzoek

Voor het observatieonderzoek bezochten de onderzoekers tussen 2014 en 2015 in totaal 85 Tsimanédorpen. Het risico op hartziekten werd gemeten met een CT-scan van het hart bij 705 volwassenen tussen de 40 en 94 jaar oud. Niet alleen de verharding van de hartslagaders werd gemeten, ook gewicht, leeftijd, hartslag, bloeddruk, cholesterol, bloedsuiker en ontstekingsbelasting in het lichaam werden bepaald.

Op basis van de CT-scan bleek maar liefst 85 procent van de Tsimané geen risico op hartziekte te loopt. Ter vergelijking: in de westerse wereld is dit bij een vergelijkbare populatie slechts 14 procent. Bij de Tsimané had 13 procent een laag risico en slechts 3 procent een gemiddeld of hoog risico.

Opvallend is ook dat deze resultaten zich doorzetten tot op hoge leeftijd. Ongeveer 65 procent van Tsimané ouder dan 75 jaar liep nauwelijks risico en 8 procent van hen had een gemiddeld tot hoog risico. Dit zijn de laagste waarden op het gebied van vaatveroudering die ooit bij een populatie zijn gemeten, meldt The Lancet.

 

Bloeddruk, bloedsuiker en cholesterol

Bij de Tsimané zijn ook de hartslag, bloeddruk, cholesterol en bloedsuiker laag. De onderzoekers vermoeden dat dit komt door hun actieve levensstijl en gezonde voeding.

"Hun voeding bevat weinig verzadigde vetten en veel onbewerkte, vezelrijke koolhydraten, alsmede wild en vis. We denken daarom dat hun levensstijl hen beschermt tegen verharding van de hartslagaders. Daarom kan het afwijken van hun basale levenswijze worden gezien als een nieuwe risicofactor voor veroudering van de bloedvaten. We denken dan ook dat de huidige sedentaire westerse bevolking met bepaalde elementen van deze levensstijl haar voordeel moet doen."

 

Ontsteking niet altijd oorzaak hart- en vaatziekten

Dat ontstekingen het risico op hartziekten vergroten, wordt algemeen aangenomen. Maar de ontstekingen die werden gevonden bij de Tsimané bleken helemaal niet geassocieerd met een verhoogd risico op hartziekte. Waarschijnlijk waren ze het gevolg van bij de Tsimané veelvuldig voorkomende infecties en waren het geen chronische laaggradige ontstekingen die wel degelijk een risicofactor vormen. Deze worden veroorzaakt en in stand gehouden door westerse gemaksvoeding met veel geraffineerde suiker en omega-6. Maar hoe lang blijven de Tsimané daar immuun voor?

"Door de aanleg van wegen en de introductie van de gemotoriseerde kano is de afstand tot markten in de nabije omgeving steeds kleiner geworden. Op die markten kopen ze suiker en bakolie. Op voedingsgebied breekt er dus een radicaal andere tijd aan voor de Tsimané."

 

In de praktijk

Het onderzoek suggereert dat verharding van de hartslagaders vermeden kan worden. Daarvoor zou men moeten kiezen voor onbewerkte voeding met veel vezels, de suikerinname beperken, geen gemaksvoeding of oliën met omega-6-vetzuren eten, kiezen voor vis en wild en vooral veel bewegen. Zo blijven de bloeddruk en bloedsuiker laag en voorkom je ook de voortdurende ontstekingsbelasting in het lichaam. Dat dit niet altijd makkelijk is, geven ook de onderzoekers toe.

"Het is moeilijk om dezelfde resultaten te behalen in de westerse wereld. Maar we kunnen er wel elementen van overnemen en zo hartziekten voorkomen waarvan we eigenlijk altijd hebben gedacht dat vrijwel iedereen er op enig moment in zijn leven last van zal krijgen.”

 

Wilt u weten hoe u met kennis van onze evolutionaire achtergrond effectievere behandelingen kunt opstellen voor uw cliënt? Schrijf u dan in voor onze cursus Evolutionaire Gezondheidsleer.

 

Bron

Kaplan H. et al, Coronary atherosclerosis in indigenous South American Tsimane: a cross-sectional cohort study, The Lancet, 16 maart 2017, pii: S0140-6736(17)30752-3. doi: 10.1016/S0140-6736(17)30752-3. [Epub ahead of print].

 

 

Bonusan.com/nl maakt gebruik van cookies met als doel de website en onze diensten te verbeteren, Daardoor kunnen we u beter van dienst zijn. Wilt u weten welke cookies wij plaatsen? Lees hier meer informatie.

Internetbureau W3S