Alternate Text

Donkere dagen voor kerst

donderdag 24 november 2016
Vanaf de herfst tot aan het begin van de lente maken we op onze breedtegraad te weinig vitamine D aan. Het vitamine is natuurlijk belangrijk voor het bewegingsapparaat, maar wist u dat het vanwege zijn hormonale werking ook belangrijk is voor het immuunsysteem, de hersenen en het zenuwstelsel?

 

Het begin van de herfst is natuurlijk hét moment om te lezen over vitamine D. Maar let op: ook de rest van het jaar is het lastig om te zorgen voor een toereikende lichaamseigen aanmaak. In de herfst en lente zitten we vaak binnen als de zon op zijn hoogtepunt staat. En in de zomer beschermen velen van ons zich maximaal tegen de zon. Daarom geldt het stuk hieronder eigenlijk voor alle seizoenen!

Sterke botten en tanden

Het blijft één van de bekendste functies van vitamine D: het behoud van sterke botten. Het vitamine is niet direct actief in de botten, maar verhoogt wel de opname van de belangrijke botmineralen calcium en fosfor vanuit de darm. Calcium en fosfor zijn belangrijk voor de samenstelling van de botten, maar ook de tanden. Wanneer er weinig vitamine D voorhanden is, worden deze mineralen dus minder goed ingebouwd. Maar niet alleen vitamine D, calcium en fosfor zijn belangrijk. 

Voor een optimale ondersteuning van de botten schenkt u ook aandacht aan onder ander vitamine C, K en het mineraal mangaan. Deze micronutriënten zijn net zo essentieel voor een normale functie van het skelet. Ook beweging is natuurlijk belangrijk. Beweging zorgt ervoor dat de botten geprikkeld worden om sterker te groeien. Tegen het dertigste levensjaar is echter de piek bereikt. Daarna neemt de botmassa gestaag af, mede onder invloed van de levensstijl. 

Hoe actiever we blijven, hoe gezonder we eten, hoe vaker we buiten zijn: het helpt allemaal mee. Maar begin er niet te laat mee; al vanaf de opbouwfase is het belangrijk om extra goed voor het skelet te zorgen voor een optimale piekbotmassa.

Krachtige spieren

Vitamine D draagt bij aan een normale bothuishouding, maar het ondersteunt daarnaast ook de spierfunctie. Deze combinatie zorgt ervoor dat vitamine D essentieel is voor iedere beweging die we maken, of dat nu wandelen, zwemmen, hardlopen, dansen of yoga is. De spieren die we daarbij gebruiken geven stabiliteit en flexibiliteit aan ons bewegingsapparaat. Hoe ouder we zijn, hoe belangrijker dat wordt. Maar ook hier geldt weer dat we er beter jong mee kunnen beginnen. En dan het liefst met de vorm D3. 

Vitamine D3 is veel effectiever in het verhogen van de vitamine D-spiegels dan D2. Het bindt beter aan de vitamine D-receptor en werkt daardoor tot tien keer sterker dan vitamine D2. Onze vitamine D3 is bovendien opgelost in een vetmatrix van extra vierge olijfolie, waardoor opname in de darm nog beter verloopt.

Voor de spieren kan men vitamine D3 combineren met magnesium. Suppleert u magnesium – iets dat wij aanbevelen – moet u er rekening mee houden dat het enige tijd duurt voordat de effecten zich openbaren. De werking op de spieren is al vanaf enkele dagen tot weken merkbaar, maar om een duurzaam effect te bereiken moet de suppletie wel enkele maanden worden volgehouden.

Goed functionerend immuunsysteem

Vitamine D is misschien wel een van de interessantste vitaminen. Op basis van de indicaties botten, tanden en spieren zou men dat wellicht niet direct verwachten. Wat vitamine D zo interessant maakt, is dat de actieve vorm in het lichaam functioneert als hormoon. Langs deze weg heeft het ook een gunstige invloed op het immuunsysteem.  

De omzetting naar de actieve vorm van vitamine D in de witte bloedcellen zorgt voor zogenaamde ‘cellulaire immuniteit’. Dit levert een belangrijke bijdrage aan een normale functie van het immuunsysteem. Het onderzoek naar de precieze effecten van vitamine D binnen het immuunsysteem is nog in volle gang. Toch onderschrijft de EFSA dit gezondheidseffect al op basis van het reeds voorhanden zijnde bewijs. Ter ondersteuning van het immuunsysteem kan vitamine D overigens goed gecombineerd worden met de micronutriënten ijzer, koper, seleen, zink, vitamine A, B6 en B12. 

Een goede voeding helpt het immuunsysteem dus een eind op weg. Maar let op: vitamine D moet echt uit zonlicht worden aangemaakt of worden gesuppleerd. Slechts zeer weinig voedingsmiddelen zijn een goede bron van vitamine D. Eigenlijk alleen vette vissoorten en de olie daaruit (met name visleverolie in de vorm van levertraan) bevatten in vergelijking met ander voedsel relatief veel van het vitamine. Wilde zalm bevat 25 microgram per 100 gram, kweekzalm 10 mcg. Haring bevat 15 microgram vitamine D per 100 gram. Ook eierdooiers bevatten meer vitamine D dan veel ander voedsel, maar de hoeveelheden zijn niet noemenswaardig (zelden meer dan 1,25 microgram per dooier).

Hersenen en zenuwstelsel

Naast het immuunsysteem, wordt het ook steeds duidelijker dat vitamine D van essentieel belang is voor een normale functie van onze hersenen en ons zenuwstelsel. Dat het effect heeft moge duidelijk zijn, ook de EFSA onderschrijft het, maar het werkingsmechanisme erachter is nog niet opgehelderd. Wel weet men nu dat het belangrijk is om te zorgen voor een toereikende bloedwaarde om hiervan te profiteren. Maar hoe hoog moet die bloedwaarde dan zijn?

De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid van vitamine D is in Nederland gebaseerd op de handhaving van 30 nmol/L. Stadsbewoners op onze breedtegraad en daarboven komen daar meestal al niet aan. Hier wordt een gemiddelde gehaald van 20 nmol/L. Maar waar is die 30 nmol/L dan op gebaseerd? 

Als we kijken naar moderne jagers-verzamelaars rond de evenaar, zien we een vitamine D3-gehalte in het bloed van rond de 115 nmol/L. In dit ecosysteem zijn we als mens geëvolueerd. Natuurlijke gehaltes zijn dus bijna zes keer zo hoog als die van stadsbewoners. Kijken we naar het orthomoleculaire advies, dan komt meestal 80 nmol/L in het vizier. Om dit te bereiken moet men dagelijks 45-50 mcg vitamine D aanmaken of suppleren. Daarbij gelt: hoe langer de blootstelling of hoe hoger de dosering, hoe eenvoudiger het is om de ideale bloedwaarde te bereiken.

Bekijk ons assortiment vitamine D

Bonusan.com/nl maakt gebruik van cookies met als doel de website en onze diensten te verbeteren, Daardoor kunnen we u beter van dienst zijn. Wilt u weten welke cookies wij plaatsen? Lees hier meer informatie.

Internetbureau W3S