Alternate Text

Evolutionaire kijk op depressie

dinsdag 02 januari 2018

De evolutionaire kijk op depressie wint terrein. Nieuw reviewonderzoek in Brain, Behavior and Immunity laat zien dat depressie adaptief kan zijn, maar dat het binnen onze huidige maatschappij chronificeert onder invloed van twaalf omgevingsfactoren.

Geen symptomen maar oorzaken

Het reviewonderzoek in Brain, Behavior and Immunity is geworteld in het vakgebied van de evolutionaire psychiatrie [1]. Deze vorm van psychiatrie is ontstaan vanuit onvrede over de symptomatische classificatie en bijbehorende medicinale behandeling van depressie. In plaats van symptomen, richt het vakgebied zich op evolutionaire oorzaken en verklaringen. En dat is nodig, want de huidige manier van behandelen werkt niet bij iedereen even goed.

De reguliere aanpak

Neem bijvoorbeeld de medicinale behandeling. Regulier wordt bij klinische depressie antidepressiva voorgeschreven. Maar daar kleven behoorlijke nadelen aan: het blijkt dat SSRI’s het risico op vroegtijdig overlijden met 33 procent verhogen [2]. Bovendien zijn ze bij minstens de helft van de patiënten niet werkzaam [3]. Maar waarom eigenlijk niet?

Het reviewonderzoek voert twee redenen aan. Ten eerste, dat depressie geen homogeen verschijnsel is en dus niet openstaat voor monotherapie. Ten tweede, omdat depressief gedrag evolutionair gezien geen ‘mentale aandoening’ is maar een adaptatie. Laten we beginnen met dat eerste punt.

Niet alle vormen van depressie hetzelfde

Volgens de onderzoekers zijn niet alle vormen van depressie hetzelfde. "In onze paper stellen we dat depressie niet één ziekte is, maar een heterogeen syndroom. Patiënten hebben heel verschillende symptoomprofielen, pathofysiologie en reageren allemaal anders op de behandeling.”

Er moet volgens hen onderscheid gemaakt worden tussen twaalf verschillende soorten depressie, gebaseerd op twaalf omgevingsfactoren die depressie in de hand werken. Daarbij moet men de omgeving breed zien: van pathogenen die voor infectie zorgen, tot sociale drukfactoren als hiërarchieconflict en sociale afwijzing. Elke vorm vraagt om een unieke aanpak.

Zo heeft een depressie ontstaan vanuit infectie (of chronische laaggradige ontsteking) een andere aanpak, dan depressie ontstaan vanuit sociale afwijzing. In het eerste geval kan men primair kiezen voor een ontstekingsremmende therapie, bijvoorbeeld met voeding, beweging en suppletie. In het tweede geval zal hulp bij verwerking en acceptatie op één staan. Verderop kunt u lezen waarom echter ook hier aandacht moet zijn voor lifestyle.

We gaan dieper in op de twaalf omgevingsfactoren die depressie in de hand werken bij onze Regionale Praktijkbijeenkomst “Depressie: evolutionair en orthomoleculair”.

Interactie omgeving en genen

De invloed van de omgeving speelt dus een grote rol bij depressie. Maar ook de genetische bevattelijkheid voor depressie is van belang. Waarom zijn we eigenlijk bevattelijk voor depressie?

Dat is precies de vraag die de evolutionaire psychiatrie zich stelt. De wetenschappers stellen in het reviewonderzoek in ieder geval dat depressie een overlevingsvoordeel moet hebben opgeleverd, of in ieder geval geen al te groot nadeel. De betrokken genen zouden anders wel in een veel eerdere fase van onze evolutie uitgefilterd zijn. Maar over welke voordelen zouden we het dan kunnen hebben?

Allereerst moet onderscheid gemaakt worden tussen depressieve gevoelens van tijdelijke aard en chronische depressie. Depressieve gevoelens helpen meestal bij het verwerken van negatieve (sociale) ervaringen [4]. Ze zorgen ervoor dat men zich terugtrekt, afsluit en intensief nadenkt over problemen. De normale situatie is dan, dat men na verloop van tijd weer in het sociale verkeer integreert.

De problemen beginnen volgens de onderzoekers pas, wanneer we deze evolutionaire aanpassing binnen zijn hedendaagse context plaatsen.

Chronische depressie evolutionair nieuw

“Chronische klinische depressie is evolutionair nieuw. Het komt voort uit een mismatch tussen de omgeving waarin wij leven en die waarin onze verre voorouders leefden.

De moderne levensstijl – waaronder het zittende bestaan en onze energierijke en micronutriëntarme voeding – ontregelt het immuunsysteem en veroorzaakt chronische stress. Dit verhoogt weer het gehalte ontstekingsbevorderende cytokinen in het bloed, waardoor de stemming negatief wordt beïnvloed en ziektegedrag ontstaat dat kenmerkend is voor depressie.” [5]

Evolutionair en orthomoleculair

Hoewel het belangrijk is om onderscheid te maken tussen verschillende subtypen van depressie, is het dus ook altijd essentieel om te zorgen voor een levensstijl die past bij onze evolutionaire behoeften. Welke aanpak u ook kiest voor uw cliënt, u kunt nooit om voeding, beweging en suppletie heen. Maar volgens de onderzoekers kunnen we nog meer doen.

"De behandeling van depressie zou zich in de toekomst verder moeten richten op het analyseren van symptomatische patronen, een diepte-interview en een bloedtest om de gehaltes van ontstekingsstoffen en stresshormonen bloot te leggen.”

Lees meer over Bloedwaardencheck Laaggradige Ontstekingen waarmee u de ontstekingsstof CRP kunt meten in uw praktijk.

De onderzoekers zeggen er niet bij waarom we tot in de toekomst zouden moeten of willen wachten. Margo Peinemann legt u graag uit hoe u al deze nieuwe inzichten integreert binnen uw (orthomoleculaire) behandeling bij de Regionale Praktijkbijeenkomst “Depressie: evolutionair en orthomoleculair”.

 

 

Bonusan.com/nl maakt gebruik van cookies met als doel de website en onze diensten te verbeteren, Daardoor kunnen we u beter van dienst zijn. Wilt u weten welke cookies wij plaatsen? Lees hier meer informatie.

Internetbureau W3S