Alternate Text

Genoom niet gewend aan monotone voeding

dinsdag 12 december 2017
We zeggen het al tientallen jaren bij onze opleidingen: we worden gezonder als we eten zoals onze verre voorouders aten. Een nieuwe voorpublicatie van Nutrition Reviews bevestigt nogmaals dat ons genoom weinig kan met alleen “basisgranen en een monotone voeding”.

De voorpublicatie van Nutrition Reviews gaat dieper in op het gat dat de afgelopen tienduizend jaar is ontstaan tussen de behoeften van ons genoom en het voedingsaanbod [1]. Hierbij bouwen de onderzoekers voort op het werk van Konner en Boyd Eaton uit 1985. Hun befaamde artikel in de New England Journal of Medicine vormt vandaag de dag nog steeds het wetenschappelijk fundament onder oervoeding [2]. Ook Loren Cordain, bekend van “The Paleo Diet”, bouwde voort op hun theorieën.

 

Oervoeding een begrip

Inmiddels is er in het kielzog van deze wetenschappelijke beweging heel veel onderzoek gedaan naar oervoeding en is het een begrip geworden. De theorie erachter wordt steeds weer op andere manieren getoetst, bijvoorbeeld door de Hadza te observeren, maar de conclusie is eigenlijk altijd dezelfde: ons genoom heeft behoefte aan de voeding die we honderdduizenden jaren lang hebben gegeten. Dat stellen ook de onderzoekers in Nutrition Reviews: “Het is noodzakelijk om onze huidige voedselsystemen beter in lijn te brengen met de voedingspatronen die in ons evolutionaire verleden hebben bestaan.”   

De onderzoekers zeggen dat we ons vooral moeten richten op een hogere kwaliteit van onze voeding. Hiertoe moeten bijvoorbeeld macronutriëntverhoudingen worden aangepast, waarbij vooral het gehalte koolhydraten omlaag moet. Eerder dit jaar liet onderzoek in The Lancet inderdaad zien dat een hoge inname van koolhydraten gerelateerd was aan een grotere kans om vroegtijdig te overlijden aan alle doodsoorzaken [3].

 

Voedingscentrum en WHO

Het Voedingscentrum stelt dat onze voeding voor 40 tot 70 energieprocent uit koolhydraten zou moeten bestaan. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) hanteert een vergelijkbare bandbreedte: tussen de 55 en 75 procent. Maar wat eten de moderne jagers-verzamelaars waarvoor we de gegevens hebben?

Maximaal 35 procent koolhydraten, met ruime variatie naar onder zodra men noordelijker leeft dan 41 graden noorderbreedte [4]. De geschatte bovengrens bij jagers-verzamelaars ligt dus lager dan de ondergrens die het Voedingscentrum en de WHO hanteren. Herziening van het koolhydraatadvies lijkt dus zeker op zijn plaats. Des te meer nu ook steeds duidelijker wordt dat minderen met koolhydraten ook gunstig is voor de geestelijke gezondheid [5].

Lees ook: Koolhydraatarme voeding remt neuro-inflammatie

 

Kies voor een brede voeding

Een ander punt dat de wetenschappers aanstippen is de breedte van de voeding. De hedendaagse mens eet te monotoon om in zijn nutriëntenbehoefte te voorzien. Maar wat zouden we dan moeten eten?

Recent onderzoek rekent af met het idee dat onze voorouders vooral vleeseters op de savanne waren [6]. Naast veel vis, schelpdieren en een beetje vlees, blijken we vooral veel planten te hebben gegeten. Minstens vijfenvijftig verschillende soorten, zeggen de onderzoekers. Aan deze voeding heeft ons genoom zich aangepast.

De laatste twee of drie generaties eten we voornamelijk sterk bewerkt voedsel. De variatie is al uit ons voedingspatroon verdwenen sinds de landbouwrevolutie. Hierin ligt een belangrijke verklaring voor de toegenomen ziektelast.

Een brede voeding zorgt voor een brede aanvoer van nutriënten zodat we niet of minder snel ziek worden. Ook zorgt het ervoor dat we in tijden van schaarste op verschillende voedingsbronnen kunnen terugvallen. Bovendien beperkt het de inname van toxinen uit bijvoorbeeld één plantensoort. Er zijn dus veel redenen om weer de nodige variatie in onze voeding te brengen.

 

Ultrabewerkte voeding

De onderzoekers leggen met de nieuwe review hun vinger op de zere plek wat onze hedendaagse voeding aangaat [1]. Het blijken niet alleen een gebrek aan variatie en te veel koolhydraten te zijn die ons ziek maken. Bepaalde voedingsstoffen zouden we volgens hen zelfs helemaal niet moeten eten, omdat ze niet bij ons passen.

“Zowel onder- als overvoeding zouden te wijten kunnen zijn aan voeding die afwijkt van onze evolutionaire voeding waarop we ons hebben aangepast. In het bijzonder wat betreft de hoeveelheid die we van bepaalde voedingsmiddelen eten, waaronder basisgranen en ultrabewerkte voeding. Oliën, meel en suiker waren geen onderdeel van onze evolutionaire voeding. Dit zou wel eens een belangrijke aanstichter kunnen zijn van ondervoeding binnen de huidige omgeving.”

Hierbij moeten we ondervoeding zien als een tekort aan kwalitatieve voeding. Kwalitatieve voeding bevat voldoende micronutriënten, de juiste verhoudingen macronutriënten, geen bewerkte levensmiddelen en voldoende variatie. Dankzij nutriëntarme voeding zijn we “starving in de midst of plenty”. Het is een boodschap die we al tientallen jaren bij onze opleidingen vertellen en steeds weer onderbouwd wordt met evidence-based wetenschap.

Bekijk ons opleidingsaanbod

Bronnen

[1] Genome–nutrition divergence: evolving understanding of the malnutrition spectrum, Nutrition Reviews, doi.org/10.1093/nutrit/nux055

[2] Eaton SB, Konner M, Paleolithic nutrition. A consideration of its nature and current implications, N Engl J Med. 1985 Jan 31;312(5):283-9.

[3] Dehghan M. et al., Associations of fats and carbohydrate intake with cardiovascular disease and mortality in 18 countries from five continents (PURE): a prospective cohort study, The Lancet, Vol. 390, No. 10107, p2050-2062, 4 november 2017

[4] Alexander Ströhle, Andreas Hahn, Diets of modern hunter-gatherers vary substantially in their carbohydrate content depending on ecoenvironments: results from an ethnographic analysis, Nutrition Research, Volume 31, Issue 6, June 2011, Pages 429-435

[5] Yiguo Shen et al., Bioenergetic state regulates innate inflammatory responses through the transcriptional co-repressor CtBP, Nature Communications (2017).

[6] Yoel Melamed, Mordechai E. Kislev, Eli Geffen, Simcha Lev-Yadun, Naama Goren-Inbar, The plant component of an Acheulian diet at Gesher Benot Ya‘aqov, Israel, PNAS, vol. 113 no. 51, pp. 14674-9, 2016.

 

 

 

 

Bonusan.com/nl maakt gebruik van cookies met als doel de website en onze diensten te verbeteren, Daardoor kunnen we u beter van dienst zijn. Wilt u weten welke cookies wij plaatsen? Lees hier meer informatie.

Internetbureau W3S