Alternate Text

Gevolgen stress overdraagbaar via vaginale flora

woensdag 28 november 2018

Het was al bekend dat bepaalde perinatale gebeurtenissen onze epigenetica kunnen beïnvloeden. Nu blijkt dat de vaginale flora tijdens de bevalling invloed heeft op de genactiviteit van het nageslacht en daarmee op de (toekomstige) gezondheid.

Epigenetica is de wetenschap die aanpassing in de genactiviteit bestudeert. De kans op gezondheid of ziekte is niet enkel afhankelijk van onze genen, maar tevens van welke er aan- en uitgeschakeld staan. Welke genen tot uiting komen is onder andere afhankelijk van voeding, omgevings- en leefstijlfactoren. Denk hierbij onder andere aan slechte voeding, tabak- en alcoholgebruik, psychologische en sociale omstandigheden, maar ook vervuiling in het milieu. Deze factoren kunnen al vroeg in ons leven het ziekterisico op latere leeftijd bepalen via epigenetische processen, zoals DNA-methylatie. Maar zelfs al eerder.

 

Preconceptie en prenataal

Bovengenoemde epigenetische factoren spelen niet alleen na de geboorte een rol. Zelfs voor de conceptie kan de epigenetica van ons nageslacht beïnvloed worden. Niet alleen van moeders kant, epigenetica heeft tevens effect op de kwaliteit van de spermacellen van de vader. Nog voor de spermacel de testes verlaat en daarna tijdens zijn verblijf in de baarmoeder, werken epigenetische mechanismen via de vader en moeder op de spermacel in. 

Deze effecten treden nog op voor bevruchting, maar ook daarna kan de foetus in de baarmoeder epigenetisch ongunstig geprogrammeerd worden door eerdergenoemde factoren. De groei, ontwikkeling en gezondheid van het aanstaande kind wordt hierdoor beïnvloed. Epigenetische factoren hebben zelfs invloed op het ontstaan van chronische ziekten, waaronder hartaanvallen, beroertes, immuunziekten en diabetes. Bovendien is maternale stress tijdens de zwangerschap al een risicofactor voor psychiatrische stoornissen bij het nageslacht gebleken. Al deze consequenties kunnen zich over meerdere generaties uitstrekken.

 

Muizenstress veroorzaakt cognitieve problemen

Stress van een muizenvader kan, via veranderd sperma, de ontwikkeling van de hersenen van nakomelingen nadelig beïnvloeden. Ook is ontdekt dat mannelijke muizen die chronische milde stress ervaren, nakomelingen krijgen met een verminderde hormonale reactie op stress; deze respons is in verband gebracht met een aantal neuropsychiatrische stoornissen, waaronder PTSS. Dit suggereert dat zelfs milde milieu-uitdagingen een significant effect kunnen hebben op de gezondheid van het nageslacht.

 

Nieuw onderzoek prenatale stress

Het was al bekend dat prenatale stress bij muizen het vaginale microbioom verandert en de hersenfunctie van het mannelijke nageslacht beïnvloedt. Dit nieuwe onderzoek kan leiden tot een beter begrip van de manier waarop maternale klachten zoals stress de hersenontwikkeling van het nageslacht kunnen beïnvloeden.
Volgens het onderzoek aan de University of Maryland School of Medicine, kunnen de effecten van stress overgebracht worden op pasgeboren muizen door ze bloot te stellen aan vaginale microben van gestreste vrouwelijke muizen. Tijdens het geboorteproces koloniseren de microben uit de vaginale vloeistof de ingewanden van de baby, de samenstelling van dit darmmicrobioom beïnvloedt de ontwikkeling van de hersenen en hoe deze later in het leven op stress reageren.

 

Opzet en resultaten

In dit onderzoek werden microben uit de vaginale vloeistof van ofwel gestreste of niet-gestreste zwangere muizen getransplanteerd bij zowel prenataal gestreste als niet-gestreste mannelijke nakomelingen, onmiddellijk nadat deze baby’s met een keizersnede waren gehaald, dus niet werden blootgesteld aan de vaginale microben van de eigen moeder.

De nakomelingen die in de baarmoeder van een gestreste moeder groeiden en werden blootgesteld aan het microbioom van gestreste moeders, wogen minder en groeiden slechter. Bovendien hadden ze, eenmaal volwassen, verhoogde stresshormoonniveaus. Door het overbrengen van vaginale microben van gestreste moeders op nakomelingen van niet-gestreste moeders, werden deze effecten gedeeltelijk gereproduceerd. Helaas kunnen de microben van niet-gestreste moeders de effecten van stress in de baarmoeder niet teniet doen.

 

Conclusie

Allerlei epigenetische factoren -die spelen voor, tijdens en na de zwangerschap- hebben invloed op de gezondheid van het nageslacht. Stress tijdens de zwangerschap is hier één van. Het heeft direct effect op de foetus tijdens de dracht, maar ook indirect via het veranderde vaginale microbioom van de moeder. Verder onderzoek moet uitwijzen of bij de mens het risico op psychiatrische stoornissen bij het nageslacht niet alleen wordt beïnvloed door maternale stress, maar ook door het vaginale microbioom.

 

Bronnen

Jasarevic E., et al. The maternal vaginal microbiome partially mediates the effects of prenatal stress on offspring gut and hypothalamus. Nature Neurosci. (2018).
https://medicalxpress.com/news/2018-07-vaginal-microbiome-stress-offspring.html#nRlv
https://www.bonusan.com/nl/nieuws/voeding-voor-conceptie-be%C3%AFnvloedt-gezondheid-kind/
https://www.bonusan.com/nl/uw-gezondheid/hoofd-hersenen/slechte-nachtrust-be%C3%AFnvloedt-ons-dna/
https://www.bonusan.com/nl/nieuws/5-onderzoeken-naar-epigenetica/

Bonusan.com/nl maakt gebruik van cookies met als doel de website en onze diensten te verbeteren, Daardoor kunnen we u beter van dienst zijn. Wilt u weten welke cookies wij plaatsen? Lees hier meer informatie.

Internetbureau W3S