Alternate Text

Het FODMAP-dieet uitgelicht

vrijdag 07 december 2018

Het FODMAP-dieet is ontwikkeld voor patiënten met PDS. Ongeveer 75% van hen ervaart minder klachten, indien zij dit dieet volgen. Wat houdt het in? En hoe verhoudt het zich tot een orthomoleculaire therapie volgens de kPNI? 

Het FODMAP-dieet is ontwikkeld op de Monash University in Australië, en lijkt effectief bij het prikkelbare darmsyndroom (PDS). Dit komt naar voren uit verschillende wetenschappelijke onderzoeken en ervaringen in het ziekenhuis in Groningen. [1] Het FODMAP-dieet wordt inmiddels aanbevolen bij onder andere Stanford University Medical Hospital (VS), King’s College (Engeland) en het Martini Ziekenhuis (Groningen).

 

Wat zijn FODMAPs?

FODMAPs zijn kleine moleculen (koolhydraten) die slecht of niet opgenomen worden in de dunne darm en in de dikke darm terechtkomen. FODMAP is een afkorting van:
F Fermenteerbare
O Oligosachariden (fructanen en galactanen).
- Voornaamste bronnen van fructanen zijn tarweproducten en een aantal groenten, waaronder uien, knoflook en kolen. Andere bronnen zijn inuline en FOS die in bijvoorbeeld asperge, aardpeer, bataat, artisjok zitten, en ook in prebiotica zitten. Belangrijke bronnen van galactanen zijn alle soorten bonen en peulvruchten.
D Disachariden (lactose, melksuiker).
- Deze komen voor in melkproducten.
M Monosachariden (fructose, vruchtensuiker).
- Deze komen voor in fruit en groenten.
A And
P Polyolen (suikeralcoholen).
- Deze komen voor in zoetstoffen (zoals sorbitol, mannitol en xylitol), fruit (vooral steenvruchten) en enkele groenten, waaronder bloemkool, paddenstoelen en avocado.

FODMAPs zitten dus van nature in vele voedingsmiddelen, die we dagelijks eten. Een overzicht van alle FODMAP-arme en FODMAP-rijke producten vindt u hier: http://fodmapdieet.nl/pdf/20140015%20FODMAP%20Richtlijnen%20beperkt%20dieet%20WEB.pdf

 

Waarop is het FODMAP-dieet gebaseerd?

FODMAPs komen voor een groot deel onverteerd in de dikke darm terecht. Wanneer er veel FODMAP’s in onze voeding zitten, dan zullen deze door het osmotisch effect water aantrekken. Extra vocht in het spijsverteringskanaal kan diarree veroorzaken, pijnklachten geven door volumevergroting en de spierbewegingen in de darm beïnvloeden. In de dikke darm bevinden zich veel bacteriën. Deze bacteriën fermenteren de FODMAPs. Hierbij komt gas vrij, waardoor symptomen zoals een opgeblazen gevoel, winderigheid en een pijnlijk, ongemakkelijk gevoel in de buik kunnen ontstaan. Door producten met veel FODMAPs in de voeding te beperken kunnen de hoeveelheid gas en vloeistof in de darm worden verminderd. Hierop is het FODMAP-dieet gebaseerd en worden mensen met PDS geholpen. [2]

 

Hoe werkt het FODMAP-dieet?

Gedurende minimaal 6 weken wordt een aantal voedingsmiddelen weggelaten, die FODMAPs bevatten, zoals een aantal groenten, fruit- en graansoorten en een deel van de zuivelproducten. Verder wordt aangeraden een paar keer per dag in kleine porties te eten. Als met dit dieet de klachten duidelijk verminderen kan daarna op gestructureerde wijze per week een groep voedingsmiddelen opnieuw geprobeerd worden. Als die goed verdragen worden dan kunnen ze toegevoegd worden aan het dieet. Zo wordt duidelijk of iemand op 1, meerdere of alle FODMAP’s reageert, die soms blijvend niet meer worden gegeten. [3]

 

Hoe verhoudt het FODMAP-dieet zich tot een orthomoleculaire kPNI-therapie?

• In een orthomoleculaire kPNI-therapie gaan we op zoek naar de mogelijke oorzaken van PDS. Een goede vraag zou zijn: Waarom kan iemand FODMAPs slecht verteren? Redenen kunnen bijvoorbeeld zijn: slecht kauwen, onvoldoende maagsap, gebruik van maagzuurremmers, veel stress en een slechte darmflora.

• Verder raden wij het af om meerdere keren per dag kleine porties te eten; dit geeft meer rust aan de spijsvertering en een stabielere bloedsuikerspiegel.

• Prebiotica (FOS en inuline) worden in de orthomoleculaire behandeling vaak ingezet als prebiotica en dienen zo als voeding voor de gunstige bifidobacteriën in de darmflora. Het blijvend elimineren van deze vezels uit de voeding kan in onze optiek juist de kwaliteit van de darmflora verslechteren.

 

Hoe verhoudt het FODMAP-dieet zich tot het oerdieet?

Het oerdieet bestaat samengevat uit (vette) vis, gevogelte, wild, eieren, zaden, noten, groenten, fruit en gezonde vetten. Om diverse redenen wordt het eten van granen, nachtschadeproducten, peulvruchten, zuivel en zoogdierenvlees zoveel mogelijk afgeraden. Vooral gluten, caseïne, lectines en saponines kunnen de darmwand irriteren, en zo bijdragen aan onder andere PDS. In het FODMAP-dieet wordt niet over deze stofjes gesproken.

 

Conclusie

Een FODMAP-dieet is mogelijk een effectieve manier om te achterhalen op welke koolhydraten een cliënt reageert. Vervolgens is het wellicht een goed idee de oorzaken van de gevoeligheid te achterhalen, en die te behandelen. Denk hierbij aan een combinatie van goede (oer)voeding, darmwandreparatie, opbouw van darmflora met pre- en probiotica en stressmanagement.

Meer informatie: whitepaper Flora, een goede gezondheid begint in de darm, van Natura Foundation, http://naturafoundation.nl/?objectID=13985

 

Bronnen

[1] Emma P. Halmos, Victoria A. Power, Susan J. Shepherd, Peter R. Gibson, and Jane G. Muir, A Diet Low in FODMAPs Reduces Symptoms of Irritable Bowel Syndrome, Department of Medicine, Eastern Health Clinical School, Monash University, Box Hill, Victoria, Australia, Department of Gastroenterology, Central Clinical School, Monash University, Melbourne, Victoria, Australia, Gastroenterology 2014;146:67–75, http://fodmapdieet.nl/pdf/a%20diet%20low%20in%20FODMAPs%20reduces%20symptoms%20of%20IBS.pdf

Staudacher HM, Whelan K, Irving PM et al., Comparison of symptom response following advice for a diet low in fermentable carbohydrates (FODMAPS) versus standard dietary advice in patients with irritable bowel syndrome, J Hum Nutr Diet. 2011;24:487-95

Meer onderzoeken, zie: http://fodmapdieet.nl/resultaten.html#wetenschappelijk-onderzoek

[2] http://fodmapdieet.nl/pds_symptomen.html

[3] http://fodmapdieet.nl/fodmap-dieet.html

Bonusan.com/nl maakt gebruik van cookies met als doel de website en onze diensten te verbeteren, Daardoor kunnen we u beter van dienst zijn. Wilt u weten welke cookies wij plaatsen? Lees hier meer informatie.

Internetbureau W3S