Alternate Text

Koolhydraatarme voeding remt neuro-inflammatie

maandag 16 oktober 2017

Het onderzoek in Nature Communications laat zien dat koolhydraatarme voeding in ieder geval bij ratten beschermt tegen degeneratieve klachten van het centraal zenuwstelsel [1]. Hoe hebben de onderzoekers dit aangetoond?

 

Daling van neuro-inflammatie

De onderzoekers blokkeerden het glucosemetabolisme in de hersenen van ratten met neuro-inflammatie. Dit deden ze met behulp van de stof 2-deoxyglucose (2DG). Vervolgens schakelden de hersenen over op ketonen als brandstof, wat ook gebeurt bij het volgen van een ketogeen dieet (tijdelijk 5 energieprocent koolhydraten). Vervolgens bleek neuro-inflammatie te dalen tot ongeveer het niveau van de controlegroep. Het resultaat werd in vitro bevestigd bij celculturen van rattenhersenen.

Maar de onderzoekers ontdekten nog iets: dat afname van glucose ook een epigenetisch beschermingsmechanisme stimuleert. Afname van glucose in de hersencellen activeerde via een tussenstap het eiwit CtBP. Dit eiwit onderdrukt de activiteit van inflammatoire genen op het DNA. Zo worden er uiteindelijk ook minder ontstekingsbevorderende stoffen geproduceerd in de hersenen.

 

Koolhydraatadvies op de schop?

Het Voedingscentrum stelt dat onze voeding voor 40 tot 70 energieprocent uit koolhydraten zou moeten bestaan [2]. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) hanteert een vergelijkbare bandbreedte: tussen de 55 en 75 procent [3]. Maar wat eten de moderne jagers-verzamelaars waarvoor we de gegevens hebben?

Maximaal 35 procent koolhydraten, met ruime variatie naar onder zodra men noordelijker leeft dan 41 graden noorderbreedte [4]. De geschatte bovengrens bij jagers-verzamelaars ligt dus lager dan de ondergrens die het Voedingscentrum en de WHO hanteren.

Wij adviseren vanuit onze opleidingen tussen de 20 en 30 energieprocent koolhydraten en wisselende verhoudingen eiwitten en vetten, waarbij eiwitten op zijn minst 15 procent, maar liever 35 procent uitmaken. Variatie is daarbij de sleutel.

 

Ketogeen dieet in een pilletje

De onderzoekers zijn bezig medicijnen te ontwikkelen die gebruikmaken van 2DG. Ze stellen dat “het ketogeen dieet zeer moeilijk te volgen is in het alledaagse leven, zeker wanneer de patiënt ernstig ziek is”. Dat is wellicht zo, maar de grootste kracht ligt in preventie en een niet-synthetisch alternatief zou mooi zijn. Hoe pak je dat aan?

Bijvoorbeeld met oervoeding, ofwel eten zoals eten bedoeld is. Dit neemt dankzij het lage koolhydraatgehalte een belangrijke dagelijkse trigger weg van neurodegeneratie en de mentale aandoeningen die daaruit voortkomen. Bovendien bevat het, net als mediterrane voeding, een grote hoeveelheid (vette) vis, schaal- en schelpdieren. Zeevoeding is ontzettend belangrijk voor onze hersenen.

Ook kan het aan te bevelen zijn meer kokosvet te eten. Daarvan is aangetoond dat het de effecten van een ketogeen dieet zou kunnen nabootsen [5]. Hoewel klein opgezet (n=6), bleek uit dit onderzoek zeer duidelijk dat inname het gehalte ketonlichamen in het serum verhoogde en dat dit vervolgens een geheugenversterkend effect had. Bij placebo werden overigens geen enkele verbeteringen gevonden op cognitieve tests. Groter opgezet onderzoek zit mogelijk in de pijplijn.

 

Ketogene verrassing: koffie

Tot slot nog een leuke verrassing: onderzoek eerder dit jaar liet zien dat het drinken van koffie óók een ketogeen effect heeft [6]. Wederom een klein onderzoek (n=10), maar de resultaten waren spectaculair: bij de eerste kop werd de aanmaak van ketonen 88 procent hoger, bij de tweede 116 procent. Er is dus ook sprake van een dosis-responsrelatie.

Het is overigens nog niet bekend of caffeïne ook op de lange termijn ketogene effecten heeft. Men weet ook nog niet of koffie het ketogene effect van vetzuren uit kokosvet kan versterken. Maar uw cliënt hoeft in dit opzicht haar bakje koffie zeker niet te laten staan.

 

Bronnen

[1] Yiguo Shen et al., Bioenergetic state regulates innate inflammatory responses through the transcriptional co-repressor CtBP, Nature Communications (2017).

[2] http://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/koolhydraten.aspx

[3] http://www.who.int/dietphysicalactivity/publications/trs916/en/gsfao_overall.pdf

[4] Ströhle A1, Hahn A., Diets of modern hunter-gatherers vary substantially in their carbohydrate content depending on ecoenvironments: results from an ethnographic analysis, Nutr Res. 2011 Jun;31(6):429-35.

[5] Rebello CJ, Keller JN, Liu AG, Johnson WD, Greenway FL, Pilot feasibility and safety study examining the effect of medium chain triglyceride supplementation in subjects with mild cognitive impairment: A randomized controlled trial, BBA Clin. 2015 Jan 16;3:123-5.

[6] Vandenberghe C, St-Pierre V, Courchesne-Loyer A, Hennebelle M, Castellano CA, Cunnane SC, Caffeine intake increases plasma ketones: an acute metabolic study in humans, Can J Physiol Pharmacol. 2017 Apr;95(4):455-458.

 

Bonusan.com/nl maakt gebruik van cookies met als doel de website en onze diensten te verbeteren, Daardoor kunnen we u beter van dienst zijn. Wilt u weten welke cookies wij plaatsen? Lees hier meer informatie.

Internetbureau W3S