Alternate Text

Lancet: regelmatig sporten bevordert mentale gezondheid

dinsdag 18 september 2018

Regelmatig sporten wordt in verband gebracht met een betere mentale gezondheid. Toch blijkt meer niet altijd beter. Dat stellen onderzoekers die gedurende enkele jaren gegevens verzamelden van ongeveer een miljoen Amerikanen. Het onderzoek is gepubliceerd in Lancet Psychiatry.

Over een periode van enkele jaren beantwoordden de deelnemers regelmatig vragenlijsten over hun mentaal welbevinden en hun fysieke activiteit. Het mentaal welbevinden werd geëvalueerd op basis van het aantal dagen dat de proefpersoon zich in de afgelopen maand slecht voelde door stress, depressie en/of andere emotionele problemen. Om de fysieke activiteit te beoordelen, werd gevraagd naar het type activiteit dat de betreffende persoon het meest had uitgevoerd. Daarnaast werd ook in kaart gebracht hoe vaak en lang men dit had gedaan.

In totaal werden er 75 soorten oefeningen geregistreerd. Deze werden gegroepeerd in acht categorieën: aërobics, hardlopen en joggen, gymnastiek, fietsen, huishoudelijke- en recreatieve activiteiten, teamsporten, wandelen en winter- of watersporten. Bij het analyseren van de gegevens hielden de onderzoekers rekening met beïnvloedende factoren zoals leeftijd, ras, geslacht, inkomen, opleidingsniveau, werkstatus, Body Mass Index (BMI) en een eventuele voorgaande diagnose van depressie.

 

Regelmatig bewegen is goed

Gemiddeld voelden de proefpersonen zich ongeveer 3,4 dagen per maand mentaal niet sterk. Sportende personen voelden zich 1,5 dagen minder vaak slecht. Daarnaast voelden sporters met een doorgemaakte depressie zich minder vaak slecht (gemiddeld 3,75 dagen minder) in vergelijking met niet-sporters met een reeds doorgemaakte depressie.

Uit het onderzoek bleek dat alle soorten lichaamsbeweging in verband gebracht kunnen worden met een verbeterde geestelijke gezondheid. De sterkste vermindering van het aantal slechte geestelijke gezondheidsdagen traden op bij teamsporten (22,3%), fietsen (21,6%), aerobics en gymnastiekoefeningen (20,1%). Zelfs het voltooien van huishoudelijke klusjes ging gepaard met een verbetering waarbij de deelnemers zich ongeveer een halve dag per maand minder slecht voelden.

De onderzoekers concluderen dat ook de duur, de frequentie en het type fysieke activiteit van belang was. Bewegen gedurende 30 tot 60 minuten, drie tot vijf keer per week en in teamverband lijkt het meest gunstige effect te hebben op de mentale gezondheid. Bij meer dan 23 keer per maand bewegen of sportprogramma’s volgen die langer dan 90 minuten in beslag nemen, nam het aantal dagen toe waarop de deelnemers van het onderzoek zich mentaal slechter voelden.

 

Klassiek kip-of-ei-dilemma

Opgemerkt moet worden dat men geen oorzakelijke verbanden heeft kunnen aantonen. Draagt sporten bij aan een betere mentale gezondheid of doen mensen die zich mentaal goed voelen meer aan sport? Het kan niet worden uitgesloten dat beide stellingen waar zijn en een bijdrage leveren aan de onderzoeksresultaten.

De meeste onderzoeken suggereren dat bewegen mogelijk gunstig is voor de mentale gezondheid. Dit is vooral onderzocht bij mensen met depressieve klachten. Anderzijds moet benadrukt worden dat er grote individuele verschillen optreden in het resultaat. Een persoonlijk bewegingsplan dat goed gemonitord wordt verdient daarom altijd de voorkeur.

 

Onregelmatig bewegen minder goed

Recent Australisch onderzoek benadrukt het belang van vaak en veel bewegen. Bij voorkeur elke dag. Een grootschalig literatuuronderzoek ging in op de vraag of het onderbreken van regelmatige lichaamsbeoefening depressieve gevoelens aanwakkert bij mensen die daar gevoelig voor zijn. Daar lijkt het in elk geval wel op. Aan het onderzoek namen 152 volwassenen deel. Allen met een voorgeschiedenis van depressieve klachten. Deze mensen waren tenminste 3 maal per week, gedurende 30 minuten, over een periode van 3 maanden fysiek actief.

In sommige gevallen veroorzaakte het stopzetten van het ritme in deze sportbeoefening al na drie dagen een significante toename van depressieve symptomen. Verbanden werden onder andere gelegd via biomarkers in het bloed, voor zover deze bekend waren. Andere onderzoeken geven aan dat de depressieve symptomen van mensen na één of twee weken toenemen. Kortom het onderbreken van een bewegingsprogramma induceert gevoelens van depressiviteit bij mensen die daar gevoelig voor zijn.

Samengevat blijkt dat regelmatig sporten en bewegen vele gezondheidsvoordelen oplevert. Voor wat betreft de lichamelijke gezondheid neemt de kans op hart- en vaatziekten, beroertes of diabetes en vroegtijdig overlijden af. Anderzijds is het verband met betrekking tot de geestelijke gezondheid enigszins onduidelijk, hoewel het erop lijkt dat bewegen ook goed is voor de mentale gezondheid. Het idee dat er intensief gesport moet worden is onjuist en kan ontmoedigend werken. Tuinieren, hond uitlaten, traplopen, stevig wandelen en fietsen is allemaal goed.

 

Bronnen

Chekroud SR, Gueorguieva R, Zheutlin AB, et. al. Association between physical exercise and mental health in 1.2 million individuals in the USA between 2011 and 2015: a cross-sectional study. The Lancet Psychiatry. Published online August 8 2018.

Morgan JA, Olagunju AT, Corrigan F, Baune BT. Does ceasing exercise induce depressive symptoms? A systematic review of experimental trials including immunological and neurogenic markers. J Affect Disord. 2018 Jul;234:180-192. doi:10.1016/j.jad.2018.02.058. Epub 2018 Feb 24. Review. PubMed PMID: 29529552.

Stavrakakis N, Booij SH, Roest AM, de Jonge P, Oldehinkel AJ, Bos EH. Temporal dynamics of physical activity and affect in depressed and nondepressed individuals. Health Psychol. 2015 Dec;34S:1268-77. doi: 10.1037/hea0000303. PubMed PMID: 26651468.

 

Lees ook

Bewegen tijdens werkdag essentieel

Regelmatig bewegen helpt bij dementie

Jong bewegen belangrijk voor sterke botten


Bonusan.com/nl maakt gebruik van cookies met als doel de website en onze diensten te verbeteren, Daardoor kunnen we u beter van dienst zijn. Wilt u weten welke cookies wij plaatsen? Lees hier meer informatie.

Internetbureau W3S