Alternate Text

Levensverlenging dankzij caloriebeperking

maandag 07 mei 2018

Dat caloriebeperking levensverlengend werkt, was al aangetoond bij proefdieren. Recent onderzoek bij mensen onderschrijft deze conclusie. Het vertraagt de stofwisseling en beschermt tegen ouderdomsziekten en neurologische aandoeningen.

Bij proefdieren was al gebleken, dat caloriebeperking de lichaamstemperatuur en de ruststofwisseling verlaagt. Calorierestrictie kan gedurende meerdere jaren het risico op chronische ziekten helpen verminderen en het leven verlengen. Voorheen had een trage stofwisseling nog een negatieve bijsmaak in verband met een vermeend groter risico op obesitas, nu blijkt het dus juist gunstig te zijn. De stofwisseling is overigens niet alleen afhankelijk van biologische- en voedingsfactoren, maar ook van vele andere factoren, zoals antioxidantmechanismen.

 

Het onderzoek

Gedurende twee jaar verlaagden mannen en vrouwen tussen de 21 en 50 jaar hun calorie-inname met 15 procent. Ondanks dat dit niet het directe doel van de studie was, verloor de groep met een calorierestrictie gemiddeld bijna 9 kilogram. Hierbij traden geen nadelige effecten op, zoals bijvoorbeeld bloedarmoede, overmatig botverlies of menstruatiestoornissen. Wel leidde het tot verbetering van de gemoedstoestand en kwaliteit van leven.

Het onderzoek toonde aan dat calorie-restrictie de veroudering en de stofwisseling vertraagde en beschermde tegen ouderdomsziekten. Bovendien bleek het systemische oxidatieve stress te verlagen, wat weer verband houdt met leeftijdsgerelateerde neurologische aandoeningen zoals de ziekte van Alzheimer en Parkinson, evenals kanker, diabetes en andere ziektes.

Veroudering

Toen wij twee miljoen jaar geleden jager-verzamelaars werden, ontwikkelde zich ook het ApoE4-gen, dat in verband wordt gebracht met een toegenomen risico op alzheimer en hart- en vaatziekten. Toch nam de levensduur toe, waarschijnlijk omdat lichaamsbeweging de negatieve invloed van dit gen teniet deed. Maar er zijn nog meer leefstijlgerelateerde verouderingsprocessen die invloed hebben op onze levensduur.

De huidige mens ervaart oxidatieve stress. Overproductie van vrije radicalen leidt tot oxidatieve schade aan lipiden, eiwitten en DNA. Dit heeft onder andere veroudering tot gevolg. Als gevolg van stress of (chronische) ontstekingen kunnen cellen en organen bovendien tijdelijk een verhoogde energiebehoefte hebben. Degeneratie als gevolg van mitochondriale disfunctie kan dan optreden. Mitochondriale disfuncties leiden tot een energieprobleem en leveren een belangrijke bijdrage aan ouderdomsaandoeningen zoals parkinson, alzheimer, doofheid en spieratrofie.

Daarbij treedt ook genexpressieveroudering op. Genexpressie is het ‘aan-’ of ‘uitzetten’ van genen door een wisselwerking met de omgeving. De mate van verlies van gemethyleerd DNA bij een volwassen dier en de mens blijkt omgekeerd te correleren met zijn levensduur.

 

Remming veroudering

Degeneratieve verouderingsziekten en een kortere levensduur blijken onder andere samen te hangen met de afname van de cellulaire energieproductie. Dit heeft in vitro en in vivo een gunstig effect op veroudering en levensduur. Daarnaast verbetert een stof uit druivenpitten de overleving op de lange termijn van (onvervangbare) cellen door verbetering van de stofwisseling, verdedigings- en reparatieprocessen en remming van geprogrammeerde celdood. In diermodellen voor ALS (amyotrofische lateraalsclerose), de ziekte van Alzheimer en de ziekte van Parkinson, zorgde toediening ervan, samen met calorierestrictie, voor significante vermindering van neurodegeneratieve pathologie.

Tot slot remt dezelfde stof (in vitro) significant de vorming van ontstekingsbevorderende stoffen in vetweefsel en vermindert daarmee aan vetweefsel gerelateerde pathologie. Vetweefsel draagt door de productie van ontstekingsmediatoren bij aan laaggradige chronische ontsteking in het lichaam. Dit versnelt het verouderingsproces en bevordert uiteenlopende (verouderings)ziekten, waaronder hart- en vaatziekten, obesitas, diabetes-type-2, dementie en depressie. Inmiddels is ook uit humaan onderzoek gebleken dat resveratrol diverse verouderingsparameters vertraagt, bijvoorbeeld LDL- en HDL-cholesterol en osteoporose. 

 

Conclusie

Niet-evolutionaire voeding en levensstijl hebben een negatieve invloed op veroudering. Verhoogde calorie-inname lijkt hierin een belangrijke speler te zijn. Met calorierestrictie kan zowel de stofwisseling, als de oxidatieve stress dusdanig beïnvloed worden, dat de levensduur verlengd kan worden. Zelfs mensen die al gezond en slank zijn, kunnen ook baat hebben bij calorierestrictie. Hoewel het aantal deelnemers klein was en de studieduur kort vergeleken met de levensduur van een mens, werden de biomarkers van veroudering bij de deelnemers verbeterd.

Onderzoek in de toekomst zal waarschijnlijk gericht zijn op vaststelling van biomarkers voor veroudering van de mens. De effecten van caloriebeperking in combinatie met voedingsmiddelen met antioxidanten of stoffen kunnen verder onderzocht worden. Net als calorierestrictie, induceert een stof uit druivenpitten de genen die zorgen voor vorming van meer en/of grotere mitochondriën. Dit stimuleert de cellulaire energieproductie, waarbij naar verhouding minder zuurstof wordt verbruikt en minder vrije radicalen vrijkomen.

 

Literatuur

Raichlen DA, Alexander GE, Exercise, APOE genotype, and the evolution of the human lifespan, Trends in Neurosciences, Volume 37, Issue 5, May 2014, Pages 247-255

Redman, LM Smith SR, Burton JH, Martin CK, Il'yasova D, Ravussin E. Metabolic Slowing and Reduced Oxidative Damage with Sustained Caloric Restriction Support the Rate of Living and Oxidative Damage Theories of Aging. Cell Metabolism , Volume 27 , Issue 4 , 805 - 815.e4

https://www.bonusan.com/nl/nieuws/hoeveel-verouderingssystemen-kent-u/

https://www.bonusan.com/nl/uw-gezondheid/gezond-ouder/verband-beweging-en-ouderdomsziekten/

https://medicalxpress.com/news/2018-03-calorie-restriction-trial-humans-benefits.html

http://www.naturafoundation.nl/monografie/resveratrol.html

 

Bonusan.com/nl maakt gebruik van cookies met als doel de website en onze diensten te verbeteren, Daardoor kunnen we u beter van dienst zijn. Wilt u weten welke cookies wij plaatsen? Lees hier meer informatie.

Internetbureau W3S