Alternate Text

Nieuw onderzoek naar hersenen Wim Hof

zondag 29 april 2018
De Nederlandse avonturier Wim Hof (58) staat bekend als "The Iceman”. In de VS is recent onderzocht hoe de hersenen van Hof reageren tijdens blootstelling aan de kou en welke fysiologische mechanismen hem deze weerstand kunnen bieden.

De Nederlandse avonturier Wim Hof (58) staat niet voor niets bekend als "The Iceman”. Hij traint zijn lichaam en geest onder extreem koude omstandigheden in de natuur. Zo heeft Hof inmiddels verschillende wereldrecords op zijn naam staan voor langdurige weerstand tegen blootstelling aan kou. Onderdompelen in een ijsbad, het beklimmen van besneeuwde bergtoppen in korte broek en het rennen van marathons rondom de poolcirkel gaan hem relatief gemakkelijk af.

 

Bijzondere fysiologie

Wim Hof staat in het middelpunt van een wetenschappelijk onderzoek op het gebied van zijn uitzonderlijke lichaamsfysiologie. Het lijkt er sterk op alsof hij zijn autonome zenuwstelsel zelf kan beïnvloeden. Een vermogen dat hij toeschrijft aan een reeks zelfontwikkelde ademhalings-en meditatietechnieken. De drie componenten van de Wim Hof Methode (WHM) omvatten niet alleen ademhalingsoefeningen en het trainen van mindset/concentratie, maar ook geleidelijke blootstelling aan koude.

In de VS is recent onderzocht hoe de hersenen van Hof reageren tijdens blootstelling aan de kou en welke fysiologische mechanismen hem deze weerstand kunnen bieden. Uniek aan dit onderzoek, dat deel uitmaakt van een reeks neurobiologische studies met betrekking tot temperatuurregulatie, gaat specifiek in op de werking van de hersenen van de Iceman bij extreem lage temperaturen. Aspecten van de WHM kunnen mogelijk interessant zijn voor de geestelijke gezondheidszorg of het aanpakken van aandoeningen van het afweersysteem.

 

Verrassende resultaten

De onderzoekers bestudeerden aan de hand van beeldvormende technieken, waaronder functionele magnetische resonantie beeldvorming (fMRI) en positron emissie tomografie (PET) de hersen- en lichaamsfuncties van Hof. Tijdens de drie dagen durende metingen droeg Hof een specifiek ontworpen pak, lijkend op een wetsuit, dat de onderzoekers lieten vollopen met temperatuurgecontroleerd water. Daarnaast werden beeldgegevens verzameld en fysiologische gegevens gemeten om die vervolgens te relateren aan de gecontroleerde koudeblootstelling. Natuurlijk werden metingen verkregen via de Iceman, ook vergeleken met die van een controlegroep van gezonde deelnemers. Dit leverde verrassende resulaten op.

Hof blijkt, dankzij zijn eigen WHM, te beschikken over een uitstekende koudetolerantie. Het onderzoek laat zien dat de huidtemperatuur van Hof weinig verandert na koudeblootstelling. De onderzoekers schrijven dit toe aan zijn vermogen om de sympatische component van het autonome zenuwstelsel, in verhoogde mate te innerveren. Ook werd via de PET-scan een verhoogde glucoseverbranding door de tussenribspieren vastgesteld. Dit gegeven stelt hem in staat om warmte op te wekken die via longen en circulerend bloed de kleine bloedvaatjes rondom de longblaasjes verwarmt. Het controleren en reguleren van de (perifere) huidtemperatuur, en tegelijkertijd daarmee de (centrale) kerntemperatuur, is niet voor iedereen weggelegd. Het verklaart wel hoe Hof weerstand biedt tegen bevriezingsverschijnselen.

 

Opioïden en cannabinoïden

Uit eerder onderzoek hadden de onderzoekers verwacht dat de Iceman een verhoogde hersenactiviteit zou vertonen in een gebied dat bekend staat als de insula anterior. Immers juist daar bevinden zich thermoregulatoire centra. Dat bleek niet te kloppen. Opmerkelijk zijn de waargenomen verschillen in een deelgebied van de hersenstam: de periaqueductale grijze stof (PAG). Dit gebied wordt in verband gebracht met zintuiglijke (sensorische) pijnbeheersing en zou mogelijk via de afgifte van opioïden en cannabinoïden de pijncontrole positief beïnvloeden.

Deze resultaten zijn meer dan opvallend. Niet alleen vanwege de onthulling van de prestaties van de Iceman maar ook vanwege de WHM in het kader van de mentale en lichamelijke gezondheid. De onderzoekers veronderstellen dat door het aanwakkeren van een stress-geïnduceerde pijnstillende (analgetische) respons in periaqueductale grijze materie, de WHM de spontane afgifte van opioïden en cannabinoïden in de hersenen kan bevorderen. Dit effect kan een gevoel van controle en algeheel welbevinden oproepen en een bijdrage leveren aan een verbeterde stemming en zelfs gevoelens van angst doen verminderen. Kennelijk heeft de WHM via beïnvloeding van lichaamsfysiologie, met name van het autonome zenuwstelsel, invloed op de regulering van specifieke hersengebieden. Nieuw (vervolg) onderzoek zal zich verder richten op de mechanismen die aan deze veranderingen ten grondslag liggen.

 

Bron

Otto Muzik et al, "Brain over body"–A study on the willful regulation of autonomic function during cold exposure, NeuroImage (2018). DOI: 10.1016/j.neuroimage.2018.01.067

Bonusan.com/nl maakt gebruik van cookies met als doel de website en onze diensten te verbeteren, Daardoor kunnen we u beter van dienst zijn. Wilt u weten welke cookies wij plaatsen? Lees hier meer informatie.

Internetbureau W3S