Alternate Text

Steeds meer bewijs: ziekte van Parkinson begint in de darm

maandag 22 juli 2019
Het wordt steeds duidelijker hoe de hersenziekte Parkinson in de darmen ontstaat: deze muizenstudie bewijst opnieuw de route van het toxische eiwit α-synucleïne, namelijk via de nervus vagus. Een goede therapie tegen deze hersenziekte begint dan ook in de darmen.

 

Parkinson wordt gekenmerkt door een buildup van een verkeerd gevouwen eiwit, α-synucleïne in de cellen van het brein. Zodra meer van deze eiwitten samenklonteren, zorgt dat voor het afsterven van zenuwweefsel, bekend als Lewy bodies. Het doodgaan van de hersencellen beperkt bij iemand het vermogen om te bewegen, te denken of emoties te reguleren.


In experimenten met muizen zeggen onderzoekers van Johns Hopkins Medicine dat zij aanvullend bewijs hebben gevonden dat Parkinson in de darmcellen ontstaat en via neuronen van de nervus vagus naar de hersenen reist. De studie is beschreven in het tijdschrift Neuron, en biedt een nieuw, accurater model om behandelingen te testen die Parkinson kunnen voorkomen of de voortgang kunnen vertragen. [1]


Deze nieuwe studie bouwt voort op de observaties die een Duitse neuroanatomist Heiko Braak deed. Deze lieten zien dat mensen met Parkinson vaak ook ophopingen hadden van het verkeerd gevouwen eiwit α-synucleïne in delen van het centraal zenuwstelsel van de darmen. Het verschijnen van deze zenuwcel-beschadigende eiwitten is consistent met enkele vroege symptomen van Parkinson, zoals obstipatie. Braak had al de hypothese dat Parkinson omhoog reist via de zenuwbanen die de darm en de hersenen met elkaar verbinden (lees meer over de hypothese van Braak aan het einde van dit artikel).


De muizenstudie

In deze studie wilden de wetenschappers onderzoeken of het verkeerd gevouwen α-synucleïne-eiwit kon reizen via de vagus nervus, die als een elektrische kabel van de maag en de dunne darm tot in de hersenen loopt. Om dit te testen injecteerden de onderzoekers 25 microgram van α-synucleïne in de darmen van tientallen gezonde muizen. De onderzoekers analyseerden het hersenweefsel een, drie, zeven en tien maanden na de injectie. Gedurende deze periode zagen de onderzoekers dat α-synucleïne toenam op de plek waar de nervus vagus verbonden is met de darm en zich vervolgens verspreidde door alle delen van de hersenen.


De onderzoekers keken daarna of deze fysieke verschillen resulteerden in gedragsveranderingen. Zij verdeelden de muizen hiervoor in drie groepen: muizen die waren geïnjecteerd met α-synucleïne, een groep die ook was geïnjecteerd met α-synucleïne, maar waarvan de nervus vagus was doorgesneden, en een controlegroep die geen injectie ontving en een intacte nervus vagus had. De onderzoekers keken naar de taken die normaliter worden gebruikt om tekenen van Parkinson te onderscheiden, zoals het vermogen tot nestbouw en het ontdekken van nieuwe omgevingen.


Nestbouw

Gezonde muizen maken grote nesten; kleinere, rommelige nesten zijn vaak een teken van motorische problemen. Zeven maanden na de injectie kregen de muizen materiaal om nesten te bouwen, en zagen de onderzoekers dat muizen die de α-synucleïne-injectie hadden gekregen consistent lager scoorden. Op een schaal van 0 tot 6, scoorde de groep die α-synucleïne ontving lager dan 1, bovendien gebruikten ze veel minder nestmateriaal; symptomen dat de fijne motoriek verslechterde naarmate de ziekte vorderde. De controlegroep en de groep waar de nervus vagus was doorgesneden scoorden consistent een 3 tot 4.


Onderzoeksgedrag

In een andere test onderzochten de wetenschappers hoe de muizen reageerden op een nieuwe omgeving. Hiervoor plaatsen de onderzoekers een camera in een grote open doos. Gezonde muizen zijn nieuwsgierig en onderzoeken een nieuwe omgeving. Dit gedrag vertoonden de controlegroep muizen en de groep waarvan de nervus vagus was doorgesneden: zij besteedden twintig tot dertig minuten aan het ontdekken van het centrum van de doos. Daarentegen brachten de muizen die de α-synucleïne injectie hadden gekregen, en een intacte nervus vagus hadden, minder dan vijf minuten in het midden van de doos door. Verder bewogen ze zich vooral aan de zijkanten; dit wijst op hogere angstniveaus, iets wat in onderzoeken consistent in verband wordt gebracht met symptomen van Parkinson.


Conclusie

De resultaten van deze studie leveren aanvullend bewijs dat α-synucleïne via de nervus vagus van de darm naar het brein kan reizen. Het blokkeren van deze route kan een sleutel zijn om de fysieke en cognitieve manifestaties van deze ziekte te voorkomen. In nieuw onderzoek willen de wetenschapers onderzoeken via welke delen van de nervus vagus α-synucleïne naar het brein klimt, en welke potentiële werkingsmechanismen er kunnen zijn om deze ‘klim’ te stoppen. [2]


Eerder onderzoek

We schreven al eerder dat de darm betrokken is bij het ontstaan van de ziekte van Parkinson in het artikel De kiem van Parkinson in onze darm. Hierin wordt een onderzoek van het Van Andel Research Institute in Michigan beschreven, waaruit blijkt dat de darm een voedingsbodem is voor α-synucleïne. [3]


In deze studie werden de gegevens vanaf 1964 van 1,7 miljoen mensen onderzocht. Hieruit bleek dat het risico op Parkinson 20% lager was bij mensen bij wie de appendix was verwijderd. Vermoedelijk speelt de appendix een rol als reservoir is voor het toxische α-synucleïne, wat mogelijk tot ontstekingen en veranderingen in het microbioom leidt. Verder bleek dat Parkinson het meest voorkomt op het platteland, wat een onderliggende milieutrigger suggereert. Lees meer over dit onderzoek: https://www.bonusan.com/nl/nieuws/de-kiem-van-parkinson-in-onze-darm/


De rol van neuro-inflammatie en de hypothese van Braak

In een ander artikel Hoe neuro-inflammatie onze hersenen ziek maakt wordt dieper ingegaan op de rol van neuro-inflammatie  bij het ontstaan van Parkinson. Dit is overigens ook mogelijk de oorzaak van veel andere neurodegeneratieve ziekten, zoals Alzheimer, depressie en MS. Het verschil tussen deze aandoeningen zit vooral in de aard van de indringers en de combinaties van hersengebieden die ontstoken raken.


In de hypothese van Braak beschrijft de wetenschapper hoe de progressie van Parkinson in 53-82% van de gevallen vier stadia verloopt. [4] In stadium 1 ontstaat een ontsteking in de darm, waardoor het eiwit α-synucleïne van vorm verandert. Indien er sprake is van een leaky gut kan dit toxische eiwit via het centrale zenuwstelsel gaan migreren. Het lichaam herkent dit eiwit niet en er volgt een ontstekingsreactie. Het eiwit vervolgt zijn weg naar de hersenen en de ontsteking breidt zich steeds verder uit.


In stadium 2 raakt de hersenstam ontstoken en ontstaan vroege Parkinson symptomen, zoals slaapstoornissen en depressie. In stadium drie raken de dopamine-producerende cellen ontstoken, wat de kenmerkende motoriek van Parkinson verklaart. In stadium vier raken ook de executieve hersengebieden aangedaan, waardoor cognitieve problemen, zoals ongeremdheid, kunnen gaan optreden.


Een goede behandeling begint in de darm

Per neurodegeneratieve aandoening verschillen de details, maar wat hebben deze ziekten gemeenschappelijk? Het begint allemaal met een ontsteking in een ongunstig darmmilieu. Van daaruit ontstaat de neuro-inflammatie en raakt de totale darm-microbioom-hersen-as gedereguleerd. Het onderliggende ontstekingsproces wordt uitgebreid beschreven in het genoemde artikel:  https://www.bonusan.com/nl/nieuws/hoe-neuro-inflammatie-onze-hersenen-ziek-maakt/


Een goede behandeling begint dus altijd bij een gezonde darm, met een goede darmflora, intact darmslijmvlies en robuust immuunsysteem als eerstelijns defensie tegen pathogenen. Tijdens onze opleiding OT leert u over de therapeutische mogelijkheden voor het herstel van een gezonde darm. Meer informatie: https://www.naturafoundation.nl/educatie/orthomoleculaire-therapie/


Bronnen

[1] Kim and Kwon et al., Transneuronal Propagation of Pathologic a-Synuclein from the Gut to the Brain Models Parkinson’s Disease, Neuron june 2019, https://www.cell.com/neuron/fulltext/S0896-6273(19)30488-X , DOI: 10.1016/j.neuron.2019.05.035

[2] https://medicalxpress.com/news/2019-06-parkinson-disease-gut.html

[3] Killinger, B.A, et al., The vermiform appendix impacts the risk of developing Parkinson’s disease, Science Translational Medicine  31 Oct 2018, Vol. 10, Issue 465, eaar5280, DOI: 10.1126/scitranslmed.aar5280, https://stm.sciencemag.org/content/10/465/eaar5280

[4] Braak, H., Staging of brain pathology related to sporadic Parkinson’s disease, Neurobiology of Aging, volume 24, 2003, https://doi.org/10.1016/S0197-4580(02)00065-9

Bonusan.com/nl maakt gebruik van cookies met als doel de website en onze diensten te verbeteren, Daardoor kunnen we u beter van dienst zijn. Wilt u weten welke cookies wij plaatsen? Lees hier meer informatie.

Internetbureau W3S