Alternate Text

Vetzuren: waarom en welke vorm?

maandag 07 september 2020

Vetten zijn onderdeel van een gezonde voeding; ze zijn een bron van energie en belangrijke bouwstoffen voor ons lichaam. Zo zijn vetzuren onderdeel van verschillende hormonen, onze celmembranen en communicatiesystemen. Maar welke vetzuren zijn nou eigenlijk belangrijk? En waar moet u op letten als u kiest voor suppletie?

Waarom vetzuren

Verschillende soorten vetzuren zijn nodig om ons lichaam optimaal te laten functioneren. Daarbij maken we onderscheid tussen essentiële vetzuren en niet-essentiële vetzuren. Essentiele vetzuren zijn de vetzuren die ons lichaam niet zelf aanmaakt en die we daarom via voeding moeten binnenkrijgen Niet-essentiële vetzuren kunnen in het lichaam zelf worden aangemaakt.

Binnen de essentiële vetzuren kunnen we een onderscheid maken tussen omega-3 en omega-6 vetzuren. Het essentiële omega-6 vetzuur linolzuur (LA) komt het meest voor in ons Westerse dieet en vinden we in onder meer plantaardige vetten en oliën en in vlees. Het essentiële omega-3 vetzuur alfa-linoleenzuur (ALA) komt voor in onder andere lijnzaad, walnoten en canolaolie. Vanuit LA kan ons lichaam gammalinoleenzuur (GLA) en arachidonzuur (AA) maken. Vanuit ALA kan het lichaam eicosapentaeenzuur (EPA) en docosahexaeenzuur (DHA) opbouwen. Van nature komen omega-3 vetzuren waaronder EPA en DHA voor in zeevoedsel zoals vette vis, krill, of algen. Idealiter ligt de vetzuurverhouding van omega-3 en omega-6 in onze voeding tussen 1:1 en 1:5. Met ons huidige voedingspatroon zien we dat die verhouding eerder rond de 1:15 tot 1:20 of nog hoger ligt. Voor een goede balans tussen de omega-3 en omega-6 vetzuren kan het een goed idee zijn om de omega-3 vetzuren dagelijks aan te vullen.

Metabolisme essentiële vetzuren

De meeste essentiële vetzuren zijn niet direct actief in het lichaam, maar worden door enzymen omgezet in metabolieten, die bijvoorbeeld worden gebruikt voor het maken van hormonen, immuunstoffen en moleculen die een rol spelen in de instandhouding van het cholesterol. Voor de omzetting van omega-3 en omega-6 vetzuren worden dezelfde enzymen gebruikt, de vetzuren concurreren dus om de enzymen. Het enzym dat verantwoordelijk is voor de snelheidsbepalende stappen (de reactiestap die het langzaamst verloopt) zijn delta-6-desaturase en elongase.

Een hoge inname van omega-6 vetzuren zorgt ervoor dat in 95-99,5% van de gevallen de enzymen worden gebruikt voor omzetting van omega-6 vetzuren, ten koste van de omzetting van omega-3 vetzuren. Vetzuren worden dus niet in gelijke mate omgezet in hun metabolieten. Hoe verder in de omzettingsketen, hoe minder er metabolieten er worden gevormd. Om deze moeizame omzetting in ieder geval voor een deel te omzeilen, kunnen we in plaats van ALA of LA ook vetzuren eten die al verder in de omzettingsketen zitten, namelijk de omega-3 vetzuren EPA en DHA en het omega-6 vetzuur GLA. Uit vette vis, krill of algen halen we direct de EPA- en DHA-vetzuren en uit plantaardige zaadoliën, zoals teunisbloemolie, borageolie, zwarte besolie en hennepzaadolie halen we GLA. Het omega-3 vetzuur DHA kan overigens in ons lichaam naar behoefte omgezet worden in het minder complexe EPA.

Gezondheidsclaims vetzuren

Een dagelijkse inname van 250 mg EPA en DHA is goed voor het hart. Bij een dagelijkse inname van 250 mg DHA draagt dit bij tot de instandhouding van de normale hersenfunctie en een normaal gezichtsvermogen.

Welke vorm

Er bestaat een groot aanbod in verschillende soorten en vormen van vetzuren. Hoe weet u waarop u moet letten? Een aantal zaken zijn van belang:

  • de vorm waarin de vetzuren worden aangeboden: EPA en DHA komen in de natuur voor in triglyceridenvorm in vis en algen en in fosfolipidenvorm in krill. De ethylestervorm die vaak in vetzuursuppletie wordt gezien, is niet de vorm waarin de vetzuren in de natuur voorkomen en kan opname in het lichaam verminderen. Lees meer over het verschil tussen triglyceriden en ethylesters.
  • de versheid van het product: belangrijk is dat het product een lage Totox-uitgangswaarde heeft. Lees meer over Totox. Door de toevoeging van natuurlijke gemengde tocoferolen (vitamine E) oxidatie tegengegaan en blijven vetzuren stabiel en van hoge kwaliteit. Hoe verser de olie, hoe helderder de kleur en hoe minder de geur. Ook geeft verse olie geen oprispingen.
  • Duurzaamheid: vetzuurproducten met MSC-keurmerk zijn op duurzame wijze verkregen. De vis is afkomstig van een visserij die onafhankelijk gecertificeerd is volgens de MSC-standaard voor een goed beheerde en duurzame visserij. Zo weet u dat het hele proces duurzaam is, van vangst tot voedingssupplement. Lees meer over MSC

 

Deze algemene kenmerken gelden voor alle vetzuurproducten. Maar welke vorm van vetzuren zijn voor u en uw cliënt geschikt?

Visolie, krillolie of algenolie?

Visolie

Visolie is het meest geschikt als basissuppletie is voor wie vis eet. Visolie bevat gezonde vetten om de dagelijkse omega-3 behoefte aan te vullen. Visolie bevat omega-3 vetzuren in de natuurlijke triglyceridenvorm voor optimale opname. Een goed basis visolie supplement bevat visolie in de verhouding 3:2 (EPA:DHA). Daarnaast zijn er supplementen met hogere gehaltes EPA of DHA om de dagelijkse behoefte specifieke vetzuren makkelijk aan te vullen. Ons aanbod vindt u hier.

Krillolie

Naast visolie kunt u kiezen voor krillolie. Krillolie is een bron van omega-3 vetzuren EPA en DHA in de fosfolipidenvorm. Hoewel er minder EPA en DHA in krillolie aanwezig is, zorgt de bijzondere fosfolipidestructuur ervoor dat de vetzuren zes keer beter opneembaar zijn. Hierdoor draagt krillolie bij aan het gemakkelijk verhogen van uw dagelijkse inname omega-3 vetzuren. Krill staat laag in de voedselketen en is dus van nature arm aan zware metalen, PCB’s en andere vervuilingen. Dat scheelt in het aantal bewerkingsstappen die gedaan moeten worden om de olie te zuiveren. Het product vindt u hier.

Algenolie

Voor de vegetariërs, veganisten, of mensen die liever geen vis eten zijn er algen. Algen bieden een plantaardige bron van het omega-3 vetzuur DHA. Algenolie is een bewuste keuze, volledig plantaardig en met een lage CO2 footprint. Het product vindt u hier.

 

Speciale producten

Naast de basis aanvulling van onmisbare vetzuren, bestaan er ook producten die het beste van vetzuren combineren met synergistische andere nutriënten. Zo hebben we de SynOmega-3, een synergistische combinatie van DHA, choline en vitamine D in emulsievorm voor een makkelijke toediening en betere opname en PrimOmega dat naast omega-3 vetzuren uit visolie ook het plantaardige omega-6 GLA bevat en daarmee een aanvulling is op het gehele vetzuurspectrum. Levertraan Forte MSC in makkelijk slikbare softgel is de perfecte vervanging van de ouderwetse en onsmakelijke lepel levertraan. Levertraan Forte MSC levert de waardevolle combinatie van omega-3 vetzuren uit visolie, vitamine A en vitamine D3.

Kennis in de praktijk

Voor een gezonde balans tussen omega-3 en omega-6 vetzuren in de voeding kan vetzuursuppletie de uitkomst bieden. Het soort suppletie hangt af van de behoefte van de cliënt, zo is omega-3 MSC uitermate geschikt in de basissuppletie maar kunnen specifieke supplementen de uitkomst bieden als er behoefte is aan bijvoorbeeld verhoogd EPA, DHA of GLA. Het Bonusan vetzuren assortiment is rijk aan de omega-3 vetzuren EPA en DHA, heeft een lage Totox-waarde en draagt het MSC-keurmerk. Bonusan vetzuren zijn daarom niet alleen een gezonde keuze maar ook een duurzame keuze.

Bronnen

Adili, Reheman, Megan Hawley, en Michael Holinstat. “Regulation of platelet function and thrombosis by omega-3 and omega-6 polyunsaturated fatty acids”. Prostaglandins & other lipid mediators 139 (november 2018): 10–18. https://doi.org/10.1016/j.prostaglandins.2018.09.005.

Anderson, Breanne M., en David WL Ma. “Are all n-3 polyunsaturated fatty acids created equal?” Lipids in Health and Disease 8, nr. 1 (10 augustus 2009): 33. https://doi.org/10.1186/1476-511X-8-33.

Arterburn, Linda M., Eileen Bailey Hall, en Harry Oken. “Distribution, Interconversion, and Dose Response of N−3 Fatty Acids in Humans”. The American Journal of Clinical Nutrition 83, nr. 6 (1 juni 2006): 1467S-1476S. https://doi.org/10.1093/ajcn/83.6.1467S.

Baker, Ella J., Elizabeth A. Miles, Graham C. Burdge, Parveen Yaqoob, en Philip C. Calder. “Metabolism and Functional Effects of Plant-Derived Omega-3 Fatty Acids in Humans”. Progress in Lipid Research 64 (oktober 2016): 30–56. https://doi.org/10.1016/j.plipres.2016.07.002.

Brenna, J. Thomas. “Efficiency of Conversion of Alpha-Linolenic Acid to Long Chain n-3 Fatty Acids in Man”. Current Opinion in Clinical Nutrition and Metabolic Care 5, nr. 2 (maart 2002): 127–32. https://doi.org/10.1097/00075197-200203000-00002.

Brenner RR. Regulatory function of delta 6 desaturase -- key enzyme of polyunsaturated fatty acid synthesis. Adv Exp Med Biol 1977;83:85-101

Breslow, Jan L. “N−3 Fatty Acids and Cardiovascular Disease”. The American Journal of Clinical Nutrition 83, nr. 6 (1 juni 2006): 1477S-1482S. https://doi.org/10.1093/ajcn/83.6.1477S.

Das, Undurti N. “Essential Fatty Acids: Biochemistry, Physiology and Pathology”. Biotechnology Journal 1, nr. 4 (april 2006): 420–39. https://doi.org/10.1002/biot.200600012.

De Tomas ME, Mercuri O, Rodrigo A. Effects of dietary protein and EFA deficiency on liver delta 5, delta 6 and delta 9 desaturase activities in the early developing rat. J Nutr 1980;110:595-9

Innes, Jacqueline K., en Philip C. Calder. “Omega-6 Fatty Acids and Inflammation”. Prostaglandins, Leukotrienes and Essential Fatty Acids 132 (1 mei 2018): 41–48. https://doi.org/10.1016/j.plefa.2018.03.004.

Innis SM. Essential fatty acids in infant nutrition: lessons and limitations from animal studies in relation to studies on infant fatty acid requirement. Am J Clin Nutr 2000;71:S238-44

Johnson SB, Kramer TR, Briske-Anderson M, Holman RT. Fatty acid pattern of tissue phospholipids in copper and iron deficiencies. Lipids 1989;24:141-5

Kinsella JE, Lokesh B, Stone RA. Dietary n-3 polyunsaturated fatty acids and amelioration of cardiovascular disease: possible mechanisms. Am J Clin Nutr 1990;52:1-28

Komprda, Tomáš. “Eicosapentaenoic and Docosahexaenoic Acids as Inflammation-Modulating and Lipid Homeostasis Influencing Nutraceuticals: A Review”. Journal of Functional Foods 4, nr. 1 (1 januari 2012): 25–38. https://doi.org/10.1016/j.jff.2011.10.008.

Narce M, Poisson JP, Belleville J, Chanussot B. Time-course effects of protein malnutrition on hepatic fatty acids ∆6 and ∆5 desaturation in the growing rat. Br J Nutr 1988;60:389-402

Patterson, E., R. Wall, G. F. Fitzgerald, R. P. Ross, en C. Stanton. “Health Implications of High Dietary Omega-6 Polyunsaturated Fatty Acids”. Journal of Nutrition and Metabolism 2012 (2012). https://doi.org/10.1155/2012/539426.

Simopoulos, A. P. (2006). Evolutionary aspects of diet, the omega-6/omega-3 ratio and genetic variation: nutritional implications for chronic diseases. Biomedicine & Pharmacotherapy, 60(9), 502–507. https://doi.org/10.1016/j.biopha.2006.07.080.

Simopoulos A. P. (2016). An Increase in the Omega-6/Omega-3 Fatty Acid Ratio Increases the Risk for Obesity. Nutrients8(3), 128. https://doi.org/10.3390/nu8030128

 

Internetbureau W3S

Bonusan.com/nl maakt gebruik van cookies met als doel de website en onze diensten te verbeteren, Daardoor kunnen we u beter van dienst zijn. Wilt u weten welke cookies wij plaatsen? Lees hier meer informatie.

Accepteer Alleen Functionele Cookies