Alternate Text

Vijf voor je lijf: verjongende voeding

maandag 24 oktober 2016

Veel van het verouderingsonderzoek wordt uitgevoerd met gist. Maar daar lijken we toch helemaal niet op? Er bestaat inderdaad een behoorlijke evolutionaire kloof tussen onszelf en het modelorganisme Saccharomyces serevisiae. Maar we zijn wel degelijk verbonden: op moleculair niveau delen we dezelfde verouderingsmechanismen.

In beide gevallen is er sprake van een cascade van chemische reacties en van signaleringspaden die de snelheid van veroudering reguleren. Studie van die mechanismen bij gisten heeft veel waardevolle informatie opgeleverd waar we als mens ons voordeel mee kunnen doen.

 1-Curcuma longa

De geelwortel – Curcuma longa – wordt al duizenden jaren gebruikt binnen de Ayurveda. Maar ook de medische wetenschap ontdekt er steeds meer over. Als belangrijkste werkzame stof bevat het curcumine en diverse ondersteunende stoffen met een vergelijkbare werking.

Om te weten hoe Curcuma longa bijdraagt aan het remmen van veroudering, moeten we iets meer weten over NF-kB (nuclear factor kappa-B). NF-kB is een transcriptiefactor die genetische informatie kan vertalen in eiwitten en signaalstoffen. Langs deze weg reguleert het de immuunrespons.

In reactie op niet-lichaamseigen stoffen, transcribeert NF-kB signaalmoleculen zoals cytokinen die het lichaam waarschuwen voor gevaar. Maar om de binnendringers aan te pakken, verhoogt NF-kB ook de oxidatieve stress in het lichaam.

Oxidatieve stress zorgt ervoor dat cellen sneller verouderen. Curcumine grijpt niet in op deze oxidatiereactie, maar remt het proces al veel eerder: namelijk door NF-kB te remmen. Door deze gunstige invloed op het immuunsysteem, verlaagt het indirect de oxidatieve belasting in het organisme. Hierdoor heeft het mogelijk ook een positief effect op veroudering.

 

2-Resveratrol

Resveratrol is een belangrijke plantenstof die in rode druiven en in het Japanse duizendknoopkruid zit. Het is een bron van fytohormonen in de vorm van stilbenen. Deze stoffen hebben een antioxidatieve werking. Resveratrol remt dus direct de belangrijkste oorzaken van celveroudering: oxidatieve stress. Maar daar ligt niet de grootste kracht. Die ligt in het nabootsen van de effecten van calorierestrictie.

Steeds meer onderzoek laat zien dat calorierestrictie een belangrijke strategie is tegen veroudering. Het mechanisme daarachter is gebaseerd op de activatie van sirtuïne-eiwitten, zoals SIRT1. Deze stof reguleert de stofwisseling in diverse weefsels en remt veroudering. Interessant aan resveratrol is dat het ook SIRT1 activeert. Inname van resveratrol kan daarom een belangrijke aanvulling zijn voor wie calorierestrictie niet structureel wil of kan volhouden.

 3-Selenium

De Nederlandse bodem is relatief arm aan selenium. Het is pas sinds kort toegestaan om bij te bemesten met dit sporenelement, maar het duurt lang voordat een bodem weer in balans is. Ondertussen is het een erg belangrijk nutriënt: selenium is een antioxidant dat cellen en rode bloedlichaampjes beschermt tegen beschadiging. Maar het beschermt ook eiwitten, vetten en zelfs ons DNA tegen de gevolgen van oxidatieve stress. Daarom is het een belangrijk sporenelement om verouderingsprocessen te remmen.

Selenium zit vooral in mosselen, paranoten en vis. Vis en mosselen worden weinig gegeten en veel mensen laten paranoten met hun 66 procent vetzuren links liggen, uit angst voor gewichtstoename. Het kan daarom zinvol zijn om voor iets extra’s te kiezen in de vorm van een seleniumsupplement.

De best opneembare vorm van selenium is overigens de organisch gebonden vorm seleno-L-methionine. Het lichaam ‘herkent’ deze vorm beter dan geïsoleerde varianten. Dit komt omdat de organische verbinding de norm is in de natuur.

 

4-Vitamine E

Vitamine E is de belangrijkste vetoplosbare antioxidant en bevindt zich vooral in de celmembranen van onze weefsels. Daar heeft het een beschermende rol: het verdedigt de kwetsbare onverzadigde vetzuren tegen vrije radicalen, bijvoorbeeld in de rode bloedcellen. Vrije radicalen veroorzaken oxidatieve schade, een belangrijke oorzaak van celveroudering.

Dezelfde processen spelen zich af in onze hersenen. Ook daar is vitamine E actief als vetzuurbeschermer. Helaas blijft de inname van vitamine E via de voeding lager dan wenselijk is. Dat blijkt ook uit recent onderzoek. Hieruit komt naar voren dat anno 2016 slechts een vijfde van de wereldbevolking de wenselijke serumwaarde van minimaal 30 micromol per liter haalt. Ook de gemiddelde Nederlander krijgt te weinig binnen. De serumwaarde ligt ergens tussen de 12 en 30 micromol per liter. In Duitsland ligt deze waarde overigens wél boven de 30. Hoe kunnen we op dezelfde lijn komen?

Vitamine E zit in veel groene bladgroenten. Vooral broccoli is een rijke bron: 200 gram levert ongeveer 58 procent van de referentie-inname. Een rode paprika levert in zijn eentje al 34 procent. Maar let op: slechts een kwart van de Nederlandse bevolking eet voldoende groente.

Eet men veel vis, of suppleert men met visolie? Dan is suppletie met extra vitamine E zeker aan te bevelen. Des te meer vetzuren men binnenkrijgt, des te hoger de behoefte is aan de vetzuurbeschermer vitamine E.

 

5-Vitamine C

Net als vitamine E is vitamine C een belangrijke antioxidant die onze cellen en weefsels beschermt tegen oxidatieve schade. Maar vitamine C heeft nog een interessante eigenschap: het werkt als antioxidant voor vitamine E. Hierdoor is de werkzaamheid van vitamine E langer geborgd. Bovendien is vitamine C in staat om gebruikte vitamine E weer in de actieve vorm te brengen. Hierdoor haal je dus meer effect uit het aanwezige vitamine E.

Ook voor het uiterlijk is vitamine C een belangrijk vitamine. Het speelt bijvoorbeeld in de huid een belangrijke rol. Vitamine C is betrokken bij een normale vorming van collageen. Collageen is een vezel van eiwitten die zorgt voor zowel stevigheid als soepelheid. Vitamine C helpt daarom de huid van binnenuit te verstevigen en versterken.

Tot slot ondersteunt vitamine C bij vermoeidheid. En een vermoeid uiterlijk zorgt er ook voor dat je je ouder voelt dan je bent. Vitamine C zit in groente en fruit, maar zoals gezegd: daar eten de meeste mensen niet voldoende van. Bovendien wordt fruit vaak onrijp geplukt, terwijl vitamine C pas in het fruit ontstaat op het moment van rijping. Iets om zeker op te letten!   

 

Bronnen

  1. Monografie Resveratrol, www.naturafoundation.nl
  2. Monografie Selenium, www.naturafoundation.nl
  3. Monografie Vitamine E, www.naturafoundation.nl
  4. Szabolcs P, Angelika F, Roos FF, Wyss A, Eggersdorfer M, Hoffmann K, Weber P, A Systematic Review of Global Alpha-Tocopherol Status as Assessed by Nutritional Intake Levels and Blood Serum Concentrations, Int J Vitam Nutr Res. 2016 Jul 14:1-21.
  5. Vicky Lutchman et al, Six plant extracts delay yeast chronological aging through different signaling pathways, Oncotarget (2014). DOI: 10.18632/oncotarget.10689

Bonusan.com/nl maakt gebruik van cookies met als doel de website en onze diensten te verbeteren, Daardoor kunnen we u beter van dienst zijn. Wilt u weten welke cookies wij plaatsen? Lees hier meer informatie.

Internetbureau W3S