Alternate Text

Vitamine C: waarom en welke vorm?

dinsdag 09 juni 2020

Vitamine C is essentieel voor de mens en een van de meest onderzochte vitamines die er is. Sommige dieren kunnen zelf vitamine C aanmaken, maar mensen kunnen dat niet en moeten voldoende vitamine C via de voeding binnenkrijgen. Van nature komt vitamine C voor in groenten en fruit, waarvan voornamelijk in citrusvruchten. Vitamine C is een antioxidant en werkt dus ter bescherming tegen vrije radicalen.

De eerste toepassing van vitamine C was tegen scheurbuik, de ziekte die vroeger tijdens lange reizen bijvoorbeeld op schepen veel voorkwam. Toen bekend werd dat sinaasappels en citroenen hielpen bij het voorkomen van scheurbuik, namen schepen ladingen citroenen mee op reis. Later werd ontdekt dat zuurkool rijk is aan vitamine C, hielp tegen scheurbuik èn veel langer houdbaar was dan citroenen. De chemische naam van vitamine C is ascorbinezuur en is afgeleid van het woord scorbutus dat scheurbuik betekend (Nutrition Society 2009, Bender 2006).

Tegenwoordig is vitamine C ook geïsoleerd verkrijgbaar. Op die manier kan vitamine C bijvoorbeeld als supplement worden gebruikt en aan levensmiddelen worden toegevoegd. Suppletie met vitamine C kan belangrijk zijn, naast een gezond en gevarieerd voedingspatroon.

Vitamine C-metabolisme

Als gezegd kunnen mensen en een aantal dieren zoals apen en vleermuizen, geen vitamine C aanmaken. Zij missen het enzym gulonolactone oxidase, met behulp waarvan vitamine C kan worden aangemaakt uit glucose.

De opname van vitamine C in de darm kan plaatsvinden door actief en passief transport. Bij passieve opname door darmcellen wordt vitamine C opgenomen door het concentratieverschil  tussen de darmcel en de darm. Het verschil in concentratie veroorzaakt dan de passieve diffusie van het molecuul. Actieve opname gebeurt door transporters die actief vitamine C naar binnen loodsen in de cel. Voor het actieve transport gebruikt de cel energie.

Overtollig vitamine C stopt passief transport en zorgt voor verzadiging van de actieve transporters. Het overtollige vitamine C wordt dan niet opgeslagen of opgenomen maar wordt met de ontlasting uitgescheiden. In de dikke darm trekt vitamine C water aan waardoor het osmotische diarree veroorzaakt.

In  zijn rol als antioxidant wordt ascorbinezuur omgezet in dehydroxyascorbinezuur, de gereduceerde variant van vitamine C. Het lichaam kan ascorbinezuur en dehydroxyascorbinezuur in elkaar omzetten, waardoor ascorbinezuur kan worden hergebruikt. Voor de cellulaire opname van ascorbinezuur gebruikt de cel zogenaamde SVCT1 (natriumafhankelijke vitamine C transporter) om actief vitamine C op te nemen. Opname van dehydroxyascorbinezuur door de cel vindt plaats door glucosetransporters (GLUT), waaronder GLUT4. Zoals de naam al aangeeft transporteert GLUT4 ook glucose de cel in. In het geval van een disbalans in de glucosehomeostase kan de vitamine C-homeostase ook uit balans raken.

Vitamine C, welke vorm?

Vitamine C supplementen zijn verkrijgbaar als puur ascorbinezuur en als ascorbatencomplex. Welke vorm u het best kunt kiezen hangt af van de toepassing en van de duur van het gebruik.

Ascorbinezuur is de meest wetenschappelijk onderzochte vorm van vitamine C en komt van nature in onze voeding voor. Mensen met zuurproblemen kunnen beter kiezen voor het gebufferde ascorbatencomplex.

Een ascorbatencomplex is een samenstelling van ascorbinezuur met mineralen. De mineralen hebben een bufferende werking, wat ze minder zuur maakt. Hierdoor zijn ze milder voor de maag en tanden. Daarnaast dragen de mineralen op zichzelf ook bij aan de mineralenstatus in het lichaam. De verhoudingen mineralen in ons ascorbatencomplex is gebaseerd op de natuurlijke mineraalverhouding in de lichaamscellen. Zo blijven we dicht bij de natuur.

Andere vormen van vitamine C-supplementen zijn bijvoorbeeld liposomaal vitamine C en Ester-C®. Deze vormen zijn niet verkrijgbaar als Bonusan supplementen. Liposomaal vitamine C is een vorm die momenteel veel onderzocht wordt. Er wordt verondersteld dat liposomaal vitamine C kan zorgen voor tijdelijk hogere vitamine C-bloedwaarden door gebruik te maken van een alternatief opnamemechanisme. Liposomaal vitamine C is echter erg instabiel en verliest snel effectiviteit, reden waarom wij dit niet de beste vorm vinden. Bonusan gebruikt uitsluitend beste kwaliteit grondstoffen met bewezen effectiviteit voor haar assortiment.

EsterC® is een gepatenteerd mengsel van vitamine C-achtige stoffen met calciumascorbaat als hoofdbestanddeel.  Bonusan ascorbatencomplex bevat ook mineraalascorbaten zoals calciumascorbaat, waarbij rekening wordt gehouden met de natuurlijke mineraalverhouding en waaraan om die reden ook zink-, magnesium, en kaliumascorbaten zijn toegevoegd. Daarnaast vindt ons R&D team de werkzaamheid van Ester-C® niet voldoende wetenschappelijk bewezen.

Suppletie: welke vorm?

Vitamine C is bij Bonusan verkrijgbaar in poedervorm, als tabletten en als kauwtablet.

Ascorbatenpoeder is een hoog gedoseerde toepassing van vitamine C die makkelijk oplost in water. Meng het met uw drinkwater in een flesje voor onderweg of zet het bijvoorbeeld in een karaf op tafel. Op die manier is het makkelijk om de hele dag door extra vitamine C binnen te krijgen. Het ascorbatenpoeder bevat natuurlijk sinaasappelaroma voor een heerlijk frisse smaak.

In tabletvorm worden naast vitamine C ook citrusbioflavonoïden toegevoegd. Citrusbioflavonoïden komen van nature voor in citrusvruchten en zorgen voor een goede opname van vitamine C. De tabletten zijn verkrijgbaar als ascorbinezuur en ascorbatencomplex. Tabletten zijn gecoat en dus makkelijk slikbaar. Een tablet bevat 1000 mg vitamine C en voorziet daarmee in de dagelijkse behoefte.

Vitamine C kauwtabletten bevatten het ascorbatencomplex en natuurlijk sinaasappelaroma voor een frisse smaak. Door het gebruik van het gebufferde ascorbatencomplex zijn de kauwtabletten vriendelijker voor het gebit. Met 500 mg vitamine C per tablet is het een makkelijke en lekkere manier om aan de dagelijkse vitamine C behoefte te voldoen. Voor kinderen en mensen die moeite hebben om tabletten te slikken kan een kauwtablet een uitkomst bieden omdat het makkelijk kan worden gekauwd en doorgeslikt.

Ter ondersteuning van de werking wordt vitamine C toegevoegd aan verscheidene andere producten. Vitamine C werkt veelal synergistisch of aanvullend met veel voedingsstoffen en kruiden. In Bonusan Haematonyl bijvoorbeeld draagt vitamine C bij tot verbetering van ijzeropname. Door het brede toepassingsgebied, de synergistische en de aanvullende werkingsmechanismes kan vitamine C strategisch worden ingezet door therapeuten.

Toepassingen van vitamine C

Vitamine C kan zeer breed worden ingezet. De meest bekende toepassing van vitamine C is het ondersteunen van de afweer van het lichaam. Vitamine C heeft een positieve invloed op het immuunsysteem en ondersteunt de afweer van het lichaam. Zink in het ascorbatencomplex werkt synergistisch en helpt het immuunsysteem.

Een van de grootste organen van het lichaam is de huid. Vitamine C is belangrijk voor de huid en voor inwendige huidverzorging. Vitamine C draagt bij aan de vorming van collageen dat helpt om de huid (van binnenuit) te versterken. Daarnaast helpt vitamine C beschermen tegen invloeden van vervuiling en zonlicht. Een ascorbatencomplex waarin vitamine C is gekoppeld aan mineralen ondersteunt deze functies van vitamine C; zo helpt zink bij het gezond houden van de huid en helpt lichaamscellen te beschermen tegen invloeden van buitenaf.

Tijdens en na fysieke inspanning draagt Vitamine C bij aan het behoud van een goede weerstand. Op die manier functioneert vitamine C ter bescherming van gezonde cellen en weefsels. Tijdens het sporten kan Bonusan vitamine C ascorbatenpoeder worden opgelost in het water, zodat vitamine C werkt ter aanvulling van antioxidanten. Daarnaast ondersteunt vitamine C het energieniveau en helpt vitamine C energie vrij te maken uit de voeding.

Per minuut pompt het hart wel 4-5 liter bloed door het lichaam om spieren en organen te voorzien van zuurstof en voeding. Vitamine C is belangrijk voor bloedvaten en is gunstig voor soepele/elastische aderen. Dat komt doordat vitamine C bijdraagt aan de vorming van collageen, dat van belang is voor het behoud van een sterke vaatwand.

Ons lichaam wordt gedragen door onze botten. Vitamine C draagt bij aan de instandhouding van sterke botten. Daarnaast speelt vitamine C een rol bij de botaanmaak en bij de aanmaak/opbouw van kraakbeen. Ook draagt vitamine C bij aan een sterk gebit. Zink en magnesium in het ascorbatencomplex dragen bij aan de instandhouding van normale botten.

Niet alleen de lichamelijke gezondheid maar ook de geestelijke gezondheid is van belang om de algehele gezondheid in stand te houden. Vitamine C heeft een gunstige invloed op de vermindering van vermoeidheid en moeheid. Ook draagt vitamine C bij aan de geestelijke veerkracht, aan een heldere geest en een normale psychologische functie. Vitamine C draagt bij aan hersen- en zenuwfuncties die betrokken zijn bij de redenatie/het beredeneervermogen en activeert de natuurlijke energie in het lichaam. Het ascorbatencomplex ondersteunt het energieniveau door de toevoeging van magnesium.

Onze energiehuishouding is belangrijk om fit te blijven. Voedingsstoffen werken dikwijls samen om optimaal te functioneren. Vitamine C draagt bij tot een normaal energieleverend metabolisme doordat vitamine C helpt energie vrij/los te maken uit vet, koolhydraten en eiwitten. Het ascorbatencomplex helpt een handje doordat magnesium een rol speelt bij de activiteit van bepaalde enzymen die betrokken zijn bij het energiemetabolisme. Daarnaast bevordert vitamine C de opname van ijzer uit de maaltijden/voeding en helpt vitamine C de activiteit van vitamine E in stand te houden.

Kennis in de praktijk

We hopen hiermee het belang van een voldoende vitamine C-inname te hebben onderstreept en u op weg te hebben geholpen in de keuze van de vorm. De dosering hangt af van de toepassing.

Voor gezonde personen wordt een dagelijkse inname van maximaal 2000 mg geadviseerd. Een therapeutisch advies kan daarvan afwijken. Bij hoge doseringen en/of langdurig gebruik wordt geadviseerd om een gebufferd, ontzuurd ascorbatencomplex te gebruiken.

Spreid de inname over de dag voor een evenwichtige opname van vitamine C door de darm. Verspreide inname is het makkelijkst te bereiken met ascorbatenpoeder. Ascorbatenpoeder en de wat lager gedoseerde Bonusan Vitamine C-500 kauwtabletten zijn goed inzetbaar voor kinderen en mensen die liever geen pillen slikken.

Bij osmotische diarree door overtollige inname dient de dosering te worden verlaagd tot de symptomen verdwijnen (Gropper 2013).

 

Bronnen

Weinstein, M., P. Babyn, en S. Zlotkin. ‘An Orange a Day Keeps the Doctor Away: Scurvy in the Year 2000’. Pediatrics 108, nr. 3 (september 2001): E55. https://doi.org/10.1542/peds.108.3.e55.

Davis, Donald R., Melvin D. Epp, en Hugh D. Riordan. ‘Changes in USDA Food Composition Data for 43 Garden Crops, 1950 to 1999’. Journal of the American College of Nutrition 23, nr. 6 (december 2004): 669–82. https://doi.org/10.1080/07315724.2004.10719409.

Nutrition Society, The. Introduction to Human Nutrition, second edition. The human nutrition textbook series. Wiley-Blackwell, 2009.

Bender, David A. Nutritional biochemistry of the vitamins. Second edition. Cambridge: Cambridge University Press, 2006. https://doi.org/10.1017/CBO9780511615191.

Ball, G F M. Vitamins - Their role in the human body. Blackwell Publishing, 2004.

Gropper, Sareen S, en Jack L. Smith. Advanced Nutrition and Human Metabolism - 6th Edition. Sixth Edition. Wadsworth Cengage Learning, 2013.

Łukawski, Maciej, Paulina Dałek, Tomasz Borowik, Aleksander Foryś, Marek Langner, Wojciech Witkiewicz, en Magdalena Przybyło. ‘New Oral Liposomal Vitamin C Formulation: Properties and Bioavailability’. Journal of Liposome Research, 2 juli 2019, 1–8. https://doi.org/10.1080/08982104.2019.1630642.

 

Internetbureau W3S

Bonusan.com/nl maakt gebruik van cookies met als doel de website en onze diensten te verbeteren, Daardoor kunnen we u beter van dienst zijn. Wilt u weten welke cookies wij plaatsen? Lees hier meer informatie.

Accepteer Alleen Functionele Cookies