Collageen in de overgang: fysiologische zin of onzin?

Inhoud

• Wat is collageen op fundamenteel biochemisch niveau?
• De fysiologie van de vrouw: wat verandert er?
• Hormonale activiteit reguleren
• Collageen toevoegen aan het dieet: zin of onzin?
• De rol van cofactoren: vitamine C
• Veelgestelde vragen over eiwitten en deze levensfase
• De wetenschappelijke benadering van Bonusan

Wat is collageen op fundamenteel biochemisch niveau?

Om fysiologische processen te begrijpen, is het belangrijk om bij de basis te beginnen. Collageen is een complex eiwitmolecuul. Het is kwantitatief gezien het meest voorkomende eiwit in het menselijk lichaam. Je vindt het terug als een structureel component in vrijwel alle weefsels, waaronder de huid, botten, pezen, het kraakbeen en de bloedvaten.

De biochemische structuur van collageen kenmerkt zich door een driedubbele helix. Deze in elkaar gedraaide strengen zijn opgebouwd uit specifieke aminozuren (de bouwstenen van eiwitten), waarbij glycine, proline en hydroxyproline de boventoon voeren.

Goedgekeurde gezondheidsclaims voor eiwitten zijn:

• Eiwitten dragen bij tot de instandhouding van normale botten.
• Eiwitten dragen bij tot de instandhouding van de spiermassa.
• Eiwitten dragen bij tot de groei van de spiermassa.

De fysiologie van de vrouw: wat verandert er?

De levensfase van de vrouw rond de middelbare leeftijd kenmerkt zich door een verandering in de productie van hormonen, specifiek de oestrogenen. Receptoren voor deze hormonen bevinden zich door het gehele lichaam, waaronder in de fibroblasten. Fibroblasten zijn de specifieke cellen in het bindweefsel die verantwoordelijk zijn voor de endogene (lichaamseigen) synthese van collageen.

Wanneer de endocriene signalering verandert gedurende deze levensfase, reageert de biochemie van het weefsel hierop. De lichaamseigen productie van structurele eiwitten past zich aan. Dit is een normaal fysiologisch proces dat deel uitmaakt van de menselijke veroudering.

Hormonale activiteit reguleren

Omdat de hormonale verschuiving de kern vormt van deze levensfase, kijken we binnen de orthomoleculaire voedingsleer naar specifieke nutriënten die bijdragen aan deze processen. Een belangrijk micronutriënt in deze context is vitamine B6. Het is een wetenschappelijk feit dat vitamine B6 draagt bij tot de regulering van de hormonale activiteit. Kies daarom voor een volwaardig voedingspatroon dat dergelijke cofactoren levert.

Collageen toevoegen aan het dieet: zin of onzin?

Wanneer de endogene synthese verandert, stellen veel vrouwen de vraag: is exogeen (via voeding of suppletie) collageen in de overgang zin of onzin?

Vanuit een biochemisch perspectief is het aanleveren van gerichte bouwstoffen altijd relevant voor het lichaam. Collageen uit voeding (zoals bottenbouillon) of een hoogwaardig supplement wordt in het spijsverteringskanaal afgebroken. Enzymen (proteasen) knippen de lange, complexe eiwitketens op in losse aminozuren en di- en tripeptiden. Het darmepitheel neemt deze kleine moleculen op, waarna ze via de bloedbaan beschikbaar komen voor de cellen.

Door deze eiwitten te consumeren, geef je het lichaam de beschikking over een geconcentreerde hoeveelheid glycine en proline.

De rol van cofactoren: vitamine C

Het aanleveren van aminozuren alleen is echter slechts een deel van de fysiologische vergelijking. Het lichaam heeft gereedschap nodig om deze bouwstenen daadwerkelijk te integreren in de weefsels. Deze 'gereedschappen' noemen we cofactoren.

De belangrijkste cofactor voor het collageenmetabolisme is vitamine C. De interactie tussen vitamine C en de bindweefsels is in de wetenschap zeer uitgebreid vastgelegd en door de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) wetenschappelijk beoordeeld:

• Huid: Vitamine C draagt bij tot de normale collageenvorming voor de normale werking van de huid.
• Botten: Vitamine C draagt bij tot de normale collageenvorming voor de normale werking van de botten.
• Kraakbeen: Vitamine C draagt bij tot de normale collageenvorming voor de normale werking van het kraakbeen.
• Bloedvaten: Vitamine C draagt bij tot de normale collageenvorming voor de normale werking van de bloedvaten.
• Tanden en tandvlees: Vitamine C draagt bij tot de normale collageenvorming voor de normale werking van de tanden en het tandvlees.

Gebruik daarom een eiwitbron altijd in synergie met voldoende vitamine C uit verse groenten en fruit, of kies voor gerichte aanvulling.

Veelgestelde vragen over eiwitten en deze levensfase

Heeft het gebruik van collageen zin tijdens de overgang?

Binnen de orthomoleculaire fysiologie richten wij ons uitsluitend op het ondersteunen van normale lichaamsfuncties en het aanleveren van bouwstoffen die de natuurlijke biochemie vereist. De letterlijke en objectieve functie van eiwitten is dat eiwitten dragen bij tot de instandhouding van normale botten. Wanneer de fysiologische processen tijdens deze levensfase veranderen, is het aanleveren van deze structurele macronutriënten in combinatie met vitamine C, dat draagt bij tot de normale collageenvorming voor de normale werking van de huid, een bewuste keuze.

Welke vorm van collageen herkent het lichaam?

Het lichaam neemt collageen goed op wanneer het 'gehydrolyseerd' is. Dit betekent dat de complexe strengen door middel van een enzymatisch proces al zijn voorverteerd tot korte peptiden. Deze peptiden zijn klein genoeg om de darmwand te passeren. Het lichaam herkent deze verbindingen als natuurlijke bouwstof.

Naast de overgang, zijn er andere fysiologische claims voor deze eiwitten?

Omdat collageen een eiwit is, gelden de formele gezondheidsclaims voor eiwitten. Dit houdt in dat eiwitten dragen bij tot de groei van de spiermassa en dragen bij tot de instandhouding van de spiermassa. Dit maakt eiwitten relevant voor mensen die fysiek zeer actief zijn of hun spiermassa fysiologisch willen ondersteunen naarmate de leeftijd vordert.