Omega 3: capsules of vloeibaar? De fysiologische opname van vetzuren

Inhoud

• De biochemische structuur van EPA en DHA
• Wetenschappelijk goedgekeurde fysiologische functies
• De fysiologische spijsvertering van lipiden
• Omega 3 capsules of vloeibaar: de toedieningsvormen
• De rol van antioxidanten
• De fysiologische bron: algenolie of visolie?
• Veelgestelde vragen over vetzuren

De biochemische structuur van EPA en DHA

Vetzuren bestaan uit ketens van koolstofatomen. EPA is een langeketenvetzuur met 20 koolstofatomen en 5 dubbele bindingen. DHA is nog complexer, met 22 koolstofatomen en 6 dubbele bindingen. Deze meervoudige onverzadigdheid geeft de moleculen een hoge mate van ruimtelijke flexibiliteit.

Wanneer deze vetzuren in het lichaam worden opgenomen, worden ze ingebouwd in de fosfolipidenlaag van celmembranen. Deze celmembranen vormen de beschermende schil rondom al onze cellen en reguleren het transport van moleculen cel in, en cel uit.

Wetenschappelijk goedgekeurde fysiologische functies

De Europese regelgeving is helder over de specifieke lichaamsfuncties waarbij deze vetzuren een rol spelen. Voor EPA en DHA zijn onder voorwaarden specifieke gezondheidsclaims toegestaan.

• Hart: EPA en DHA dragen bij tot de normale werking van het hart. Dit gunstige effect wordt verkregen bij een dagelijkse inname van 250 mg EPA en DHA.

• Hersenen: DHA draagt bij tot de instandhouding van de normale hersenfunctie. Het gunstige effect wordt verkregen bij een dagelijkse inname van 250 mg DHA.

• Gezichtsvermogen: DHA draagt bij tot de instandhouding van een normaal gezichtsvermogen. Ook hier geldt de voorwaarde van een inname van 250 mg DHA per dag.

• Bloeddruk en bloedlipiden: DHA en EPA dragen bij tot de instandhouding van de normale bloeddruk bij een dagelijkse inname van 3 gram EPA en DHA. Daarnaast dragen DHA en EPA bij tot de instandhouding van normale triglyceridengehalten in het bloed, wat wordt verkregen bij een inname van 2 gram EPA en DHA. Hierbij geldt dat de aanvullende dagelijkse inname van EPA en DHA samen niet meer dan 5 gram mag bedragen.

De fysiologische spijsvertering van lipiden

Om de keuze tussen omega 3 capsules of vloeibaar te begrijpen, is het van belang om te weten hoe vetten het spijsverteringskanaal passeren. Vetten lossen van nature niet op in de waterige omgeving van ons maag-darmkanaal. Hier is een specifiek fysiologisch proces voor nodig.

Zodra vetten de dunne darm bereiken, scheidt de galblaas galzouten af. Deze galzouten emulgeren de grote vetdruppels, wat betekent dat ze de vetten opbreken in talloze microscopisch kleine druppeltjes, de zogenaamde micellen. Door deze verkleining wordt het contactoppervlak vergroot, waardoor spijsverteringsenzymen uit de alvleesklier (lipasen) de triglyceriden kunnen splitsen in vrije vetzuren.

Pas na deze enzymatische splitsing herkent de darmwand de vetzuren en kunnen ze door de enterocyten (darmwandcellen) worden opgenomen. Vervolgens worden ze via het lymfestelsel aan de bloedbaan afgegeven voor transport naar de lichaamscellen.

Omega 3 capsules of vloeibaar: de toedieningsvormen

De vorm waarin je deze vetzuren inneemt, heeft betrekking op bescherming, dosering en het moment van inname.

Omega 3 vloeibaar

Het gebruik van omega 3 vloeibaar heeft als kenmerk dat je de dosering heel nauwkeurig kunt afstemmen op de persoonlijke fysiologische behoefte. Vloeibare oliën kunnen eenvoudig worden gedoseerd met een lepel. Bovendien laat een vloeibare vorm zich gemakkelijk mengen met koude maaltijden, zoals een saladedressing of een schaaltje yoghurt. Dit is met name een uitkomst voor mensen die moeite hebben met het doorslikken van supplementen. Omdat vloeibare olie direct in contact komt met zuurstof zodra de fles geopend wordt, is het van belang de fles koel en donker te bewaren om het oxidatieproces te vertragen.

Omega 3 capsules

In de zoektocht naar supplementen wordt regelmatig gezocht naar omega 3 tabletten. Fysiologisch en farmaceutisch gezien is het echter ongebruikelijk om vetzuren in een harde, droge tabletvorm te persen. Lipiden zijn van nature vloeibaar op kamertemperatuur. Daarom wordt in de orthomoleculaire wetenschap vrijwel uitsluitend gebruikgemaakt van softgel capsules.

Omega 3 capsules bieden een hermetisch afgesloten, gelatine- of plantaardig omhulsel. Dit omhulsel beschermt de gevoelige meervoudig onverzadigde vetzuren tegen invloeden van buitenaf, zoals zuurstof en licht. Pas wanneer de capsule in de maag of dunne darm arriveert, lost het omhulsel op en komen de vetzuren vrij voor het reguliere emulgerings- en opnameproces door de galzouten en enzymen.

De rol van antioxidanten

Omdat meervoudig onverzadigde vetzuren chemisch zeer reactief zijn, zijn ze gevoelig voor oxidatie (ranzig worden). Om deze vetzuren in een supplement te stabiliseren, wordt vaak een antioxidant toegevoegd, zoals tocoferol (vitamine E). Vitamine E draagt bij tot de bescherming van cellen tegen oxidatieve schade.

De fysiologische bron: algenolie of visolie?

Historisch gezien wordt EPA en DHA voornamelijk gewonnen uit vette vis, zoals ansjovis, sardines en makreel. Vissen synthetiseren deze vetzuren echter niet zelf in hoge concentraties. Ze verkrijgen hun EPA en DHA door het eten van mariene microalgen, die de eigenlijke producenten van deze lipiden zijn.

Binnen de moderne biochemie is het mogelijk om direct naar deze primaire bron te gaan. Algenolie wordt gewonnen uit algen die in gecontroleerde, gesloten systemen worden gekweekt. Dit maakt algenolie tot een directe, plantaardige bron van DHA en EPA. Voor vegetariërs, veganisten of mensen die de mariene voedselketen willen mijden, is de beste omega 3 algenolie een fysiologisch gelijkwaardig alternatief voor visolie. Het lichaam herkent de biochemische structuur van de EPA en DHA uit algenolie op exact dezelfde wijze als de vetzuren afkomstig uit vis.

Veelgestelde vragen over vetzuren

Kan ik omega-3 vetzuren het beste combineren met een maaltijd?

Omdat vetzuren afhankelijk zijn van galzouten en lipasen voor een fysiologische opname in de darm, is het raadzaam om zowel vloeibare als ingekapselde vetzuren in te nemen tijdens of direct na een maaltijd die van nature andere vetten bevat. Dit triggert de afgifte van de benodigde verteringssappen.

Welke dosering is fysiologisch passend?

De fysiologische behoefte kan variëren. Om de normale hersenfunctie en het gezichtsvermogen in stand te houden, is een dagelijkse inname van minimaal 250 mg DHA het uitgangspunt. Voor het behoud van de normale werking van het hart is 250 mg EPA en DHA samen het richtsnoer. Bij specifieke doelen, zoals de instandhouding van normale triglyceridengehalten in het bloed, loopt dit op tot 2 gram EPA en DHA per dag.