Omega 3-vetzuren: kies je voor ALA, EPA of DHA?

Leestijd (minuten): 5

Vetzuren vormen een fundamentele basis binnen de menselijke fysiologie. Ze maken deel uit van elke celmembraan in het lichaam en zijn betrokken bij diverse biochemische processen. Binnen de orthomoleculaire voedingsleer gaat er veel aandacht uit naar de meervoudig onverzadigde omega 3-vetzuren. Er zijn verschillende soorten, waarvan de bekendste ALA, EPA en DHA zijn.

Bij Bonusan doorgronden we het lichaam op een fundamenteel biochemisch niveau. We kijken gericht naar wat de fysiologie nodig heeft en vullen uitsluitend aan wat het lichaam als bouwstof herkent. In dit artikel bespreken we de fysiologische eigenschappen van deze vetzuren, leggen we uit wat het verschil tussen EPA en DHA is, en bekijken we uit welke voeding je deze stoffen haalt.

  

De biochemie: wat is de omega betekenis?

Om te begrijpen hoe vetzuren in het lichaam werken, is het relevant om naar hun moleculaire structuur te kijken. Vetzuren bestaan uit een keten van koolstofatomen. De omega betekenis verwijst naar de positie van de eerste dubbele binding in deze koolstofketen. Bij een omega 3-vetzuur bevindt deze eerste dubbele binding zich bij het derde koolstofatoom, geteld vanaf het 'omega'-uiteinde (het einde) van de molecuulketen. Deze specifieke ruimtelijke structuur bepaalt hoe het vetzuur in de celmembranen wordt ingebouwd en hoe het vervolgens fysiologisch functioneert.

Wanneer we spreken over omega 3-vetzuren EPA en DHA, hebben we het over meervoudig onverzadigde vetzuren met een lange keten. Ze behoren tot dezelfde familie, maar hebben ieder hun eigen specifieke lengte en eigenschappen.

  

Wat is EPA en DHA en wat is het verschil?

In de basis maken we onderscheid tussen drie belangrijke omega 3-vetzuren: alfa-linoleenzuur (ALA), eicosapentaeenzuur (EPA) en docosahexaeenzuur (DHA). Om de juiste keuze te maken voor jouw persoonlijke situatie, is het nuttig om te weten hoe deze stoffen zich tot elkaar verhouden.

1. Alfa-linoleenzuur (ALA)

ALA is een korter omega 3-vetzuur en is essentieel. Dit betekent dat het menselijk lichaam niet in staat is om dit molecuul zelf te synthetiseren; je haalt het uitsluitend uit voeding. De Europese regelgeving erkent de functie van dit vetzuur: alfa-linoleenzuur draagt bij tot de instandhouding van normale cholesterolgehalten in het bloed. Het gunstige effect wordt verkregen bij een dagelijkse inname van 2 g ALA.

2. Het verschil tussen EPA en DHA

Zowel EPA als DHA zijn langeketen vetzuren, maar ze verschillen structureel van elkaar. Het verschil tussen EPA en DHA ligt in de moleculaire lengte. EPA heeft een keten van 20 koolstofatomen, terwijl DHA een langere keten heeft van 22 koolstofatomen. Dit kleine biochemische onderscheid zorgt ervoor dat ze andere rollen vervullen in het weefsel.

Het lichaam kan ALA theoretisch omzetten in EPA en vervolgens in DHA. Binnen de menselijke fysiologie zien we echter dat dit conversieproces afhankelijk is van specifieke enzymen en vaak traag verloopt. Het direct innemen van EPA- en DHA-vetzuren via gerichte voeding of suppletie is een manier om het lichaam direct te voorzien van deze specifieke stoffen.

  

Fysiologische werking: waar zijn EPA en DHA goed voor?

De functies van omega 3-vetzuren zijn in de wetenschap uitgebreid gedocumenteerd. De EFSA heeft meerdere fysiologische gezondheidsclaims beoordeeld, welke vervolgens door de Europese Commissie zijn geautoriseerd, die de werking in het lichaam onderschrijven.

  • Hart: EPA en DHA dragen bij tot de normale werking van het hart. Het gunstige effect wordt verkregen bij een dagelijkse inname van 250 mg EPA en DHA.
  • Hersenfunctie: DHA draagt bij tot de instandhouding van de normale hersenfunctie. Het gunstige effect wordt verkregen bij een dagelijkse inname van 250 mg DHA.
  • Gezichtsvermogen: DHA draagt bij tot de instandhouding van een normaal gezichtsvermogen. Het gunstige effect wordt verkregen bij een dagelijkse inname van 250 mg DHA.
  • Bloeddruk: DHA en EPA dragen bij tot de instandhouding van de normale bloeddruk. Dit effect vraagt om een hogere inname, namelijk 3 g EPA en DHA per dag.
  • Triglyceriden: DHA en EPA dragen bij tot de instandhouding van normale triglyceridengehalten in het bloed. Het gunstige effect wordt verkregen bij een dagelijkse inname van 2 g EPA en DHA.

Let op: bij hoge innamen voor bloeddruk en triglyceriden mag de aanvullende dagelijkse inname van EPA en DHA samen niet meer dan 5 g bedragen.

   

Waar komt omega 3 vandaan?

Hoe integreer je omega 3 in je dagelijkse voedingspatroon? De bron hangt sterk af van het type vetzuur dat je zoekt.

  • Plantaardige voeding (ALA): Lijnzaad, walnoten, hennepzaad en chiazaad zijn bekende bronnen van ALA.
  • Mariene bronnen (EPA en DHA): Vette vissoorten zoals zalm, haring, makreel en sardines zijn rijk aan EPA en DHA.
  • Algen (DHA en EPA): Vissen maken EPA en DHA niet zelf aan, maar halen dit uit de algen die zij eten. Micro-algen vormen de primaire bron in de voedselketen. Een olie gewonnen uit deze algen biedt een directe, plantaardige bron van EPA en DHA.

  

Is er een ADH voor omega 3?

Binnen de voedingswetenschap wordt vaak gezocht naar een Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheid (ADH) voor omega 3. Er is voor EPA en DHA geen wettelijke ADH vastgesteld, maar er zijn wel duidelijke EFSA-richtlijnen om de fysiologische effecten te bereiken, zoals 250 mg voor het hart, de hersenen en de ogen. De precieze behoefte hangt af van je voedingspatroon en persoonlijke fysiologie.

  

Veelgestelde vragen over DHA, ALA en EPA

Wat is DHA?

DHA staat voor docosahexaeenzuur. Het is een langketenig meervoudig onverzadigd omega 3-vetzuur dat voornamelijk wordt gevonden in vette vis en algen. Binnen het lichaam heeft het een structurele rol; zo is het sterk aanwezig in de celmembranen van de hersenen en het netvlies.

Wat is beter: een algemeen omega 3-supplement of specifiek DHA?

Dit hangt af van de fysiologische focus. Voor de normale werking van het hart is een combinatie van EPA en DHA passend, aangezien EPA en DHA dragen bij tot de normale werking van het hart. Ligt de focus specifiek op de hersenen of de ogen, dan kun je kiezen voor een supplement met een hogere dosering DHA, omdat DHA draagt bij tot de instandhouding van de normale hersenfunctie en de instandhouding van een normaal gezichtsvermogen.

  

Bonusan kwaliteit: supplementen op basis van wetenschap

Bonusan is een Nederlands familiebedrijf dat al sinds 1966 hoogwaardige voedingssupplementen ontwikkelt en produceert in Numansdorp. We baseren onze formules op inzichten uit diverse wetenschappelijke disciplines en bieden een portfolio van meer dan 300 specialistische oplossingen van professioneel niveau. We vullen elke levensfase aan met de zuivere bouwstoffen die bijdragen aan een veerkrachtig leven.

Wil je weten welke gerichte aanvulling het beste aansluit bij jouw individuele behoeften? Omdat ieder mens uniek is, werken wij nauw samen met gezondheidsprofessionals en kennisinstituut Natura Foundation. Neem contact op met onze gezondheidsadviseurs of raadpleeg het netwerk van orthomoleculair therapeuten voor een persoonlijk en weloverwogen advies.