Wat doet creatine in je lichaam? De fysiologische werking uitgelegd

Inhoud

• De biochemische basis: wat is creatine en waar is het van gemaakt?
• Waar zit creatine in? Creatine in voeding
• De werking van creatine: wat doet het in de cel?
• Waar is creatine goed voor? De wetenschappelijke voordelen
• Waarom creatine gebruiken als supplement?
• Zekerheid en kwaliteit: de Bonusan manier
• Veelgestelde vragen over de werking en effecten van creatine

De biochemische basis: wat is creatine en waar is het van gemaakt?

Creatine is een lichaamseigen, stikstofbevattende organische verbinding. Het is geen vitamine en ook geen mineraal, maar een molecuul dat het menselijk lichaam zelf synthetiseert. Deze endogene aanmaak vindt voornamelijk plaats in de lever en de nieren. Het lichaam gebruikt hiervoor drie specifieke aminozuren als fundamentele bouwstoffen: arginine, glycine en methionine.

Naast de eigen productie krijg je creatine binnen via de voeding. Ongeveer 95% van de totale creatinevoorraad in het menselijk lichaam is opgeslagen in de skeletspieren, grotendeels in de vorm van fosfocreatine (ook wel creatinefosfaat genoemd). De resterende hoeveelheid bevindt zich in weefsels met een hoge energiebehoefte, zoals de hersenen. Het lichaam herkent deze verbinding en zet het in bij processen die op cellulair niveau plaatsvinden.

Waar zit creatine in? Creatine in voeding

Voor de instandhouding van de intramusculaire creatinevoorraden is het lichaam deels afhankelijk van externe bronnen via een gebalanceerde voeding. Omdat de synthese in het lichaam een vaste limiet heeft, is de aanvoer uit voeding een relevante factor voor de totale weefselconcentratie.

Natuurlijke bronnen van creatine zijn uitsluitend van dierlijke oorsprong. Spiervlees en vis bevatten de hoogste concentraties. Rundvlees, varkensvlees, zalm en haring zijn voorbeelden van voedingsmiddelen die je fysiologie van deze verbinding voorzien. Plantaardige voeding bevat geen creatine. Dit verklaart fysiologisch gezien waarom individuen met een strikt plantaardig voedingspatroon vaak een lagere basale concentratie creatinefosfaat in de spieren hebben dan mensen die regelmatig vlees of vis consumeren.

De werking van creatine: wat doet het in de cel?

Om de exacte werking van creatine te begrijpen, is kennis van het ATP-CP systeem (Adenosinetrifosfaat-Creatinefosfaat systeem) essentieel. Dit systeem vormt de basis van de energievoorziening binnen de cel.

ATP (Adenosinetrifosfaat) is de primaire energiedrager voor alle fysiologische processen in het lichaam. Het molecuul bestaat uit een adenosine-basis met daaraan gekoppeld drie fosfaatgroepen. Wanneer een spiercel samentrekt en energie nodig heeft, splitst het ATP-molecuul één fosfaatgroep af. Bij deze biochemische splitsing komt de benodigde energie vrij voor de spiercontractie. Wat er na de splitsing overblijft, is ADP (Adenosinedifosfaat), een molecuul met nog maar twee fosfaatgroepen.

De voorraad ATP in een spiercel is zeer beperkt. Bij een zware, korte en explosieve fysieke inspanning is deze voorraad binnen enkele seconden uitgeput. Hier treedt fosfocreatine op de voorgrond in de fysiologie. Fosfocreatine functioneert als een directe donor; het staat razendsnel een fosfaatgroep af aan het ADP-molecuul. Door deze overdracht wordt ADP onmiddellijk weer omgevormd tot nieuw ATP. Dit vernieuwde ATP is direct weer beschikbaar om energie te leveren aan de spiercel.

Wat creatine precies doet, is dus het vergroten van de beschikbare poel aan fosfocreatine in de spiercel. Een grotere voorraad betekent fysiologisch gezien een grotere capaciteit om ADP snel te recyclen naar ATP tijdens de eerste seconden van een intensieve fysieke inspanning.

Waar is creatine goed voor? De wetenschappelijke voordelen

Bij Bonusan baseren wij ons altijd op wetenschappelijke onderbouwing. De fysiologische effecten van specifieke nutriënten worden in Europa onafhankelijk beoordeeld door de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA). Op basis van uitgebreid wetenschappelijk onderzoek heeft EFSA vastgesteld dat voor een aantal fysiologische effecten van creatine voldoende wetenschappelijke onderbouwing bestaat.

Creatine verhoogt de fysieke prestaties in opeenvolgende reeksen korte, hoogintensieve oefeningen.

Deze gezondheidsclaim beschrijft feitelijk wat het biochemische ATP-mechanisme in de praktijk betekent. Het stelt spiercellen in staat om bij herhaalde, korte en zware belasting langer over voldoende ATP te beschikken. Dit gunstige fysiologische effect wordt verkregen bij een dagelijkse inname van 3 gram creatine.

Waarom creatine gebruiken als supplement?

Hoewel je creatine binnenkrijgt via de voeding, is het uitdagend om de spiercellen uitsluitend via voedsel volledig te verzadigen. Een kilo rauw rundvlees bevat bijvoorbeeld slechts enkele grammen creatine, waarbij een deel van deze verbinding tijdens het verhittingsproces (koken of bakken) wordt afgebroken.

Suppletie is een gerichte manier om de intramusculaire concentratie creatinefosfaat aan te vullen. Een veelgebruikte vorm is creatine monohydraat. Deze zuivere vorm wordt in het maag-darmkanaal opgenomen in de bloedbaan en via specifieke transporteiwitten de spiercellen binnengebracht. Door uitsluitend aan te vullen wat het lichaam als bouwstof herkent, ondersteun je de normale fysiologische processen met gerichte suppletie.

Zekerheid en kwaliteit: de Bonusan manier

Gezondheid is complex en de juiste nutritionele ondersteuning vinden is een uitdaging. Bonusan biedt structuur in deze versnipperde markt door te fungeren als een leider die controle en wetenschappelijke onderbouwing levert. Wij zijn een veel gekozen merk onder de gezondheidsprofessionals.

Al sinds 1966 ontwikkelen en produceren wij onze hoogwaardige supplementen in onze eigen fabriek in Numansdorp. Dit betekent dat we het volledige proces, van de selectie van zuivere grondstoffen tot de uiteindelijke productie, in eigen hand hebben. Ons portfolio van meer dan 300 gespecialiseerde oplossingen is het resultaat van een holistische fysiologische benadering.

Dankzij onze intensieve samenwerking met kennisinstituut Natura Foundation is het niveau van onze onafhankelijke wetenschappelijke kennis over voeding en fysiologie uitgebreid gedocumenteerd. Wij doorgronden het lichaam en bieden producten die naadloos aansluiten bij de individuele biochemische behoeften. Dit is ons recept voor een veerkrachtig leven.

Veelgestelde vragen over de werking en effecten van creatine

Het gebruik van supplementen die ingrijpen op de energiestofwisseling roept soms vragen op. Hieronder beantwoorden wij veelvoorkomende vragen vanuit de fysiologische en wetenschappelijke realiteit.

Waar helpt creatine voor bij langdurige duursporten?

Het effect van creatine is strikt biochemisch gekoppeld aan het ATP-CP systeem, dat primair actief is tijdens de eerste seconden van een inspanning. Bij langdurige, aerobe inspanningen, zoals marathonlopen of wielrennen, maakt de spiercel gebruik van andere energiesystemen (zoals de oxidatieve verbranding van koolhydraten en vetten). De wetenschappelijk vastgestelde werking richt zich uitsluitend op het feit dat creatine de fysieke prestaties verhoogt in opeenvolgende reeksen korte, hoogintensieve oefeningen.

Is de werking van creatine hetzelfde als die van eiwitten?

Nee, hoewel eiwitten en creatine beide invloed hebben op de skeletspieren, verschilt hun biochemische functie volledig. Waar creatine fungeert als onderdeel van het energiesysteem in de cel (ATP-regeneratie), zijn eiwitten macromoleculen die als structuurelementen dienen. Eiwitten dragen bij tot de instandhouding van de spiermassa en dragen bij tot de groei van de spiermassa. Het zijn dus fundamenteel verschillende bouwstoffen met een eigen rol in de fysiologie.

Hoe weet ik of creatine geschikt is voor mijn persoonlijke situatie?

De behoeften van het menselijk lichaam veranderen continu. Omdat elk individu uniek is, adviseren wij om je persoonlijke biochemie in kaart te laten brengen. Via ons netwerk van gezondheidsprofessionals kun je een orthomoleculair therapeut vinden die jou met de juiste kennis in staat stelt om weloverwogen keuzes te maken.