Wat is omega 3 en de fysiologische werking in het lichaam?
Vetzuren vormen de fundamentele biochemische basis van het menselijk lichaam. Ze maken deel uit van de celmembranen in al onze weefsels en zijn betrokken bij uiteenlopende fysiologische processen. Binnen de orthomoleculaire voedingsleer gaat veel aandacht uit naar de specifieke groep meervoudig onverzadigde vetzuren: omega 3.
Bij Bonusan doorgronden we de menselijke fysiologie op een fundamenteel biochemisch niveau. We vullen uitsluitend aan wat het lichaam als bouwstof herkent. In dit artikel bespreken we de biochemische opbouw van omega 3, leggen we uit in welke voeding deze vetzuren zitten en bekijken we de wetenschappelijk onderbouwde functies in het lichaam.
Wat is omega 3 precies?
Op moleculair niveau worden vetzuren geclassificeerd op basis van hun chemische structuur. Omega 3 is een meervoudig onverzadigd vetzuur. De naam verwijst naar de eerste dubbele binding in de koolstofketen, die zich bevindt bij het derde koolstofatoom vanaf het einde van de keten (de omega-kant). Deze specifieke ruimtelijke structuur bepaalt de functie van omega 3-vetzuren in het menselijk lichaam.
Binnen deze groep maken we onderscheid tussen drie belangrijke vetzuren:
- ALA (Alfa-linoleenzuur): Dit is een essentieel vetzuur. Dat betekent dat het menselijk lichaam niet in staat is om ALA zelf te synthetiseren. Je haalt dit vetzuur uitsluitend uit je voeding.
- EPA (Eicosapentaeenzuur): Een meervoudig onverzadigd vetzuur met 20 koolstofatomen.
- DHA (Docosahexaeenzuur): Een langketenig meervoudig onverzadigd vetzuur met 22 koolstofatomen.
Het lichaam is theoretisch in staat om EPA en DHA zelf aan te maken uit ALA. Deze biochemische conversie verloopt echter vaak traag door de beschikbaarheid van specifieke enzymen (desaturases en elongases). Een directe inname van EPA en DHA via voeding of gerichte suppletie biedt daardoor een directere aanlevering van deze specifieke moleculen.
De fysiologische functie van omega 3-vetzuren
De vraag wat omega 3 met je lichaam doet, wordt vaak gesteld. In de fysiologie kijken we naar de bewezen mechanismen. De effecten van deze vetzuren zijn afhankelijk van het specifieke type omega 3.
Hersenfunctie en gezichtsvermogen
Docosahexaeenzuur (DHA) is een belangrijke bouwsteen voor de hersenen en het netvlies.
- DHA draagt bij tot de instandhouding van de normale hersenfunctie. (Dit gunstige effect wordt verkregen bij een dagelijkse inname van 250 mg DHA.)
- DHA draagt bij tot de instandhouding van een normaal gezichtsvermogen. (Dit gunstige effect wordt verkregen bij een dagelijkse inname van 250 mg DHA.)
Hart, bloeddruk en triglyceriden
Zowel EPA als DHA spelen een rol in het cardiovasculaire systeem.
- EPA en DHA dragen bij tot de normale werking van het hart. (Dit effect wordt verkregen bij een dagelijkse inname van 250 mg EPA en DHA.)
- DHA en EPA dragen bij tot de instandhouding van de normale bloeddruk. (Hiervoor is een inname van 3 g EPA en DHA per dag vereist.)
- DHA en EPA dragen bij tot de instandhouding van normale triglyceridengehalten in het bloed. (Dit geldt bij een inname van 2 g EPA en DHA per dag. De aanvullende dagelijkse inname van EPA en DHA samen mag niet meer dan 5 g bedragen.)
Cholesterol
Alfa-linoleenzuur (ALA) heeft eveneens een gerichte functie in de vetstofwisseling. Alfa-linoleenzuur (ALA) draagt bij tot de instandhouding van normale cholesterolgehalten in het bloed.
In welke voeding zit omega 3?
Om de normale lichaamsfuncties te ondersteunen, is een passend voedingspatroon de basis. Vetzuren zijn in diverse voedingsmiddelen te vinden, maar het type vetzuur verschilt per bron.
Mariene bronnen (rijk aan EPA en DHA)
De belangrijkste dierlijke bronnen van EPA en DHA zijn vette vissen die in koud water leven:
- Zalm
- Haring
- Makreel
- Sardines
- Ansjovis
Vissen maken deze vetzuren niet zelf aan, maar verkrijgen ze door het eten van algen, die aan de basis van de mariene voedselketen staan.
Plantaardige bronnen (rijk aan ALA)
Voor individuen met een plantaardig voedingspatroon bevatten de volgende voedingsmiddelen ALA:
- Lijnzaad en lijnzaadolie
- Chiazaad
- Walnoten en walnootolie
- Hennepzaad
Let er bij een puur plantaardig dieet op dat ALA nog in het lichaam moet worden omgezet naar EPA en DHA. Een veganistisch alternatief voor visolie dat wél direct EPA en DHA levert, is algenolie.
Veelgestelde vragen over de werking van omega 3
Wat doet omega 3 voor je lichaam?
Omega 3-vetzuren ondersteunen diverse weefsels en systemen op moleculair niveau. EPA en DHA dragen bij tot de normale werking van het hart. Daarnaast draagt DHA bij tot de instandhouding van de normale hersenfunctie en een normaal gezichtsvermogen. ALA draagt bij tot de instandhouding van normale cholesterolgehalten in het bloed.
Waarom omega 3 gebruiken als aanvulling?
Het lukt niet altijd om voldoende vette vis te eten. Daarnaast is de endogene conversie van plantaardig ALA naar EPA en DHA een proces dat traag verloopt. Zodoende helpt een bewuste inname via mariene bronnen of een zuiver supplement om de normale fysiologische processen te ondersteunen en het lichaam te voorzien van de benodigde bouwstoffen.
Wat zijn de gezondheidsvoordelen van omega 3?
In de orthomoleculaire fysiologie spreken we over de gerichte functies van voedingsstoffen. De werking van deze vetzuren is gericht op de instandhouding van fysiologische waarden. Zo dragen DHA en EPA bij tot de instandhouding van normale triglyceridengehalten in het bloed en de instandhouding van de normale bloeddruk.
Bonusan kwaliteit: supplementen op maat
Bonusan is een Nederlands familiebedrijf dat sinds 1966 voedingssupplementen ontwikkelt en produceert in de eigen fabriek in Numansdorp. Wij geloven in een holistische fysiologische benadering. Ieder mens is uniek en heeft behoefte aan een specifiek afgestemde set voedingsstoffen.
Zoek je naar zekerheid over de juiste dosering omega 3 voor jouw persoonlijke situatie? Neem dan contact op met onze gezondheidsadviseurs of raadpleeg het uitgebreide netwerk van onafhankelijke orthomoleculair therapeuten. Zij begeleiden je professioneel in het maken van weloverwogen keuzes voor een gebalanceerd leven.