verschil pre-probiotica

Het verschil tussen pre- en probiotica

zondag 09 mei 2021

Prebiotica en probiotica zijn beide bedoeld om de gezondheid te bevorderen. Maar wat is nu precies het verschil? Probiotica bevatten levensvatbare bacteriën. Deze kunnen helpen de balans tussen 'goede' en 'slechte' micro-organismen van het microbioom in balans te brengen. Een prebioticum, zoals fermenteerbare vezels, is een voedingsbron voor de 'goede' bacteriën in het darmmicrobioom.

 

Wat is probiotica?

Wat is prebiotica?

 

Wat is probiotica?

Een probioticum is een supplement of voedingsmiddel met daarin levende micro-organismen. Deze micro-organismen, vaak zijn het bacteriën, hebben als doel de gezondheid te bevorderen. Onze gezondheid wordt namelijk mede bepaald door het samenspel tussen de miljarden ‘goede’ en ‘slechte’ micro-organismen van het microbioom. Probiotica kunnen helpen de balans tussen de micro-organismen te herstellen of in stand te houden.


De verschillende probiotica

In het maag-darmkanaal komen de meeste micro-organismen voor, maar ook op andere plekken is een groot aantal micro-organismen aanwezig, zoals in de mond en de vagina. Probiotica kan worden ingezet op deze verschillende barrières.


Probiotica voor de darm

De darm is rijk aan ruim 1000 verschillende bacteriestammen waarvan de meeste bacteriën in de dikke darm te vinden zijn. De meest voorkomende bacteriën in probiotica voor de darm zijn lactobacillen en bifidobacteriën, maar ook lactococcen, pediococcen en bacillusstammen kunnen onderdeel zijn van een probioticum.


Orale probiotica

De mond bevat wel 700 verschillende bacteriestammen. Een kwart hiervan leeft op ons gebit, driekwart op de tong, wangen, keel en in speeksel. De meest voorkomende lactobacillen (Lb.) in de mondholte zijn Lb. casei, Lb. rhamnosus, Lb. fermentum, Lb. salivarius, Lb. plantarum en Lb. paracasei.


Vaginale probiotica

Lactobacillen zijn de meest voorkomende micro-organismen in het vaginale microbioom met wel 80 verschillende stammen. Een disbalans in het vaginale microbioom kan leiden tot klachten, lactobacillen zoals Lb. plantarum en Lb. rhamnosus helpen deze klachten te verminderen.


Probiotica of prebiotica

Een probioticum bevat levende micro-organismen, een prebioticum is voeding voor het microbioom. Probiotica is een voedingsmiddel of supplement en bevat levensvatbare bacteriën, hoewel ook gisten dienst kunnen doen als probioticum. Een prebioticum zoals fermenteerbare vezels is een voedingsbron en levert dus energie aan de gunstige micro-organismen in het microbioom.


Enorme hoeveelheden gunstige bacteriën

In de darm leven ca. 100.000 miljard micro-organismen, dit is het grootste microbioom van het menselijk lichaam. Het is dan ook niet verwonderlijk dat een probioticum minstens 1 tot 10 miljard bacteriën moet bevatten om een effect te bereiken. Vanwege de natuurlijke diversiteit in het microbioom en unieke persoonlijke samenstelling is een probiotisch supplement met een grote diversiteit aan stammen aan te raden. Voor afzonderlijke doelgroepen of therapeutische toepassingen kunnen specifieke probiotische stammen worden geselecteerd.


Probiotica in de strijd tegen dysbiose

Een verstoorde balans in het microbioom wordt ook wel een disbalans of dysbiose genoemd. Een disbalans kan optreden als gevolg van onder andere een geboorte via keizersnede, antibioticagebruik of ander medicijngebruik, eenzijdige en/of vezelarme voeding, chronische stress, omgevingstoxinen en infectieziekten. Een disbalans in het microbioom kan nadelige gevolgen hebben op de gezondheid. Probiotica kunnen helpen de balans in het microbioom te herstellen.


Conclusie

Probiotica bevatten levende micro-organismen en hebben als doel de gezondheid te bevorderen door het samenspel tussen de goede en slechte bacteriën in het microbioom te beïnvloeden. Probiotica kunnen worden ingezet op de drie van de belangrijkste fysieke barrières waar het microbioom een grote invloed heeft op de gezondheid, de darm, mond en vagina. In de meeste gevallen is een breed spectrum aan bacteriestammen gunstig ter ondersteuning van de natuurlijke diversiteit en unieke persoonlijke samenstelling van het microbioom.

 

Wat is prebiotica?

Prebiotica zijn voedingsstoffen die onverteerbaar zijn voor de menselijke spijsvertering maar als voeding dienen voor het microbioom in de darm. Door de groei van de goede micro-organismen te ondersteunen hebben prebiotica een gezondheidsbevorderend effect. Vezels zijn de belangrijkste prebiotica. Prebiotische vezels komen veel voor in groenten, fruit, noten en zaden.


Prebiotica of vezels?

Prebiotica zijn voedingsstoffen die niet door mensen kunnen worden verteerd en dus onverteerd in de dikke darm aankomen. Hier dienen ze als voedingsbron voor het microbioom. ‘Vezel’ is een verzamelnaam van prebiotica en koolhydraten die noch door de menselijke spijsvertering, noch door het microbioom verteerd kunnen worden. Vezels kunnen ook wel onderverdeeld worden in fermenteerbare en niet-fermenteerbare vezels. Fermentatie is het verteerproces van micro-organismen, prebiotica zijn dus fermenteerbare vezels. Waar prebiotica een breed werkingsgebied hebben door de groei van een gebalanceerd microbioom te ondersteunen, is de voornaamste functie van niet-fermenteerbare vezels het vergroten van de massa en versoepelen van de ontlasting.


Prebiotica voor een gezonde darm

Fermenteerbare vezels, of prebiotica, worden in de dikke darm gefermenteerd door het microbioom. Bij de fermentatie worden de vezels in kleinere stukjes geknipt en komt energie vrij. De energie die vrijkomt zorgt ervoor dat ‘goede’ micro-organismen de overhand kunnen krijgen op de ‘slechten’ in het microbioom. Zo spelen prebiotica een belangrijke rol in het ondersteunen van de balans in het microbioom. Prebiotica stimuleren namelijk de groei van lactobacillen en bifidobacteriën in de darm. De stukjes die overblijven na fermentatie worden metabolieten genoemd. De voornaamste metabolieten zijn korteketenvetzuren en organische zuren. Deze zuren zorgen ervoor dat de zuurtegraad van de darm verandert, dit is gunstig voor de ‘goede’ micro-organismen van het microbioom. De metabolieten dienen bovendien als energiebronnen voor de darmcellen en ondersteunen daarmee de integriteit van de darmwand.


Behoefte aan een gevarieerd voedingspatroon

Verschillende micro-organismen in de darm kunnen vezels fermenteren, waarbij elk micro-organisme weer een andere voorkeur heeft qua vezels. Een gevarieerd voedingspatroon bevat een grote diversiteit aan vezels en andere stoffen die het microbioom kunnen beïnvloeden. Een tekort aan vezels komt voor bij een eenzijdig en onvolledig voedingspatroon. De Nederlandse gezondheidsraad adviseert voor volwassenen een dagelijkse inname van 32-45 gram vezels per dag. Gemiddeld eten we slechts 15-23 gram vezels per dag. Vanuit evolutionair oogpunt ligt de behoefte aan vezels mogelijk zelfs nog hoger dan de huidige aanbevelingen. Metingen in jager-verzamelaargemeenschappen laten zien dat de vezelinname op 40-80 gram per dag ligt afkomstig uit gemiddeld 360 gram fruit en 720 gram groenten.


Wat zijn prebioticasupplementen?

Een supplement met fermenteerbare vezels kan prettig zijn om de dagelijkse vezelinname te verhogen. Een van de bekendste voorbeelden van een prebioticum is FOS (fructo-oligosacharide). FOS wordt niet door het menselijk lichaam afgebroken, maar dient als voedingsbron voor het microbioom. FOS wordt vaak samen met inuline gebruikt. Inuline en FOS zijn in de basis gelijk en verschillen enkel wat betreft de lengte van de koolhydraatketens. Inuline en FOS bieden samen een diversiteit aan ketenlengtes, wat gunstig is voor een divers en gezond microbioom.


Toepassingen van prebiotica

Als het niet lukt om genoeg vezels uit de voeding te halen, wat tegenwoordig eerder regel dan uitzonder is, kan een prebiotisch supplement worden ingezet. Bovendien worden prebiotica vaak ingezet binnen therapeutische trajecten. Zo zijn er wetenschappelijke studies waar prebiotica worden ingezet bij onder andere antibioticagebruik, chronische constipatie, diarree, chronische inflammatoire darmonstekingen en allergieën. Bovendien zou suppletie preventief kunnen worden ingezet tegen bijvoorbeeld obesitas en diabetes.


Conclusie

Prebiotica zijn voedingsstoffen die voor mensen onverteerbaar zijn maar als voedingsbron dienen voor het microbioom in de darm en op die manier gezondheidsvoordelen met zich meebrengen. Groenten, fruit, noten en zaden zijn een rijke bron aan prebiotische vezels. Momenteel is de vezelinname van de gemiddelde Nederlander nog niet voldoende. Zodoende kan een prebioticum gerust als onderdeel van een gezond voedingspatroon worden ingezet, maar kan suppletie ook belangrijk zijn tijdens therapeutische trajecten.

 

Wilt u meer weten over de spijsvertering & darmen? Klik op onderstaande button.

Internetbureau W3S

Bonusan.com/nl maakt gebruik van cookies met als doel de website en onze diensten te verbeteren. Daardoor kunnen we u beter van dienst zijn. Wilt u weten welke cookies wij plaatsen? Lees hier meer informatie.

Accepteer Alleen Functionele Cookies