Prikkelbare darmen

Hoe weet je of je prikkelbare darmen hebt of een inflammatoire darmziekte?

donderdag 06 januari 2022

Buikpijn en diarree zijn klachten die we allemaal wel eens hebben. Maar sommige mensen hebben deze klachten regelmatig. Ze ervaren veel ongemak of zijn er telkens weer goed ziek van. Heb jij dat ook? Dan is het goed om je af te vragen wat er aan de hand is. Misschien heb je wel een aandoening van de darmen, maar welke dan?

 

Er zijn verschillende soorten darmaandoeningen

Als je kijkt naar buikklachten, dan kun je denken aan verschillende darmaandoeningen. Zo heb je de ziekte van Crohn, colitis ulcerosa en het prikkelbaredarmsyndroom. Bij de eerste twee ziekten zijn er ontstekingen in de darmen te vinden. Een ander woord voor ontsteking is inflammatie. Daarom noemen we deze ziekten ook wel inflammatoire darmziekten. 

 

Wat zijn inflammatoire darmziekten [1]

Inflammatoire darmziekten zoals de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa zijn dus ziekten waarbij een of meerdere delen van het maagdarmkanaal ontstoken zijn. Dit ontstaat heel vaak bij jonge mensen, vaak tussen de 14 en 24 jaar oud. Het kan ook voor het eerst ontstaan als je tussen de 50 en 70 jaar oud bent, maar dat komt veel minder vaak voor.

Inflammatoire darmziekten zorgen voor diarree en (ernstige) buikpijn. Heel vaak zie je dat deze klachten in bepaalde periodes heel erg aanwezig zijn en andere periodes bijna niet. De periode dat de klachten aanwezig zijn vlammen de klachten als het ware weer op. Daarom noemen we dit een opvlamming. In de periode dat de klachten zo goed als verdwenen zijn, dan is de ziekte in remissie.

Waarom er bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa sprake is van steeds terugkerende opvlammingen is in de wetenschap nog niet opgehelderd. Wel blijkt dat psychologische stress bijdraagt aan het risico van een opvlamming [2].

 

Wat gebeurt er bij inflammatoire darmziekten in de darm?

Bij zowel de ziekte van Crohn als bij colitis ulcerosa heb je dus last van ontstekingen in je darmen. Deze ontstekingen worden aangezet door je immuunsysteem. De cellen van je immuunsysteem worden dan actief en gaan allerlei stoffen maken waarmee ze ervoor zorgen dat de ontsteking aan blijft. Die stoffen heten onder andere cytokines en interleukinen. Het vervelende is dat een  ontsteking in je darmen kan zorgen voor schade aan de darmwand. Dit geeft onder andere buikpijn. Hoe langer een ontsteking actief blijft, hoe groter de schade kan worden.

 

Wat zijn oorzaken van inflammatoire darmziekten?

Wat precies de oorzaak is van het ontstaan van inflammatoire darmziekten  weten de onderzoekers nog niet helemaal. Toch is er wel een paar factoren te noemen die hierbij een rol lijken te spelen. Denk bijvoorbeeld aan dingen waaraan je in je leefomgeving wordt blootgesteld, zoals gifstoffen of roken.

Ook stress is zo’n factor, vooral als het veel voorkomt. Dat noemen we dan chronische stress. Een andere belangrijke factor lijkt onze westerse voeding te zijn. Deze voeding verstoort het microbioom in je darmen en dat kan een rol spelen bij het ontwikkelen van de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa [3], [4].

 

Het verschil tussen de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa

De ziekte van Crohn en colitis ulcerosa zijn dus allebei inflammatoire darmziekten. Toch zit er wel verschil tussen. Zo is bij 80 procent van de mensen met de ziekte van Crohn zowel de dikke als de dunne darm aangedaan. Bij colitis ulcerosa is alleen de dikke darm aangetast en dat maakt echt verschil. Waarom is dat eigenlijk zo?

Verreweg de meeste voedingsstoffen worden namelijk in je lichaam opgenomen via de dunne darm. Alleen voedingsstoffen die je op deze manier opneemt, kun je gebruiken in je lijf. Als er bij de ziekte van Crohn dus schade is in de dunne darm, dan kan de darm die opname van voedingsstoffen minder goed doen. Dan kun je dus tekorten oplopen, vooral aan bepaalde vitamines, zoals vitamine A, D, E en K.

Ook kun je dan een tekort krijgen aan vitamine B12 en bepaalde mineralen. Deze tekorten aan voedingsstoffen kunnen dan weer klachten geven in je lijf. Zonder voedingsstoffen kan je lijf namelijk niet goed haar werk doen.

Er zijn ook andere verschillen tussen de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa. Als je last hebt van de ziekte van Crohn dan heb je ook een groter risico op het krijgen van fistels en abcessen. Fistels zijn verbindingen tussen de darm en een ander orgaan zoals bijvoorbeeld de huid. Een abces is een zwelling met pus erin. Fistels en abcessen zie je minder vaak bij mensen die colitis ulcerosa hebben. Bij hen zie je juist vaker dat ze last hebben van bloedverlies uit de anus. Dat komt bij de ziekte van Crohn dan weer minder voor.

 

Wat is het prikkelbaredarmsyndroom? [5]

Als je last hebt van de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa, dan zijn je darmen vaak wel prikkelbaar. Prikkelbaar betekent dat de darmen gevoelig reageren op bijvoorbeeld voeding. Toch is dat niet hetzelfde als het prikkelbaredarmsyndroom.

Bij het prikkelbaredarmsyndroom heb je, net als bij inflammatoire darmziekten, last van steeds terugkerende pijn en ongemak in je darmen. Alleen nemen deze klachten af als je naar het toilet bent geweest om te ontlasten. En in perioden waarin je last hebt van je prikkelbare darmen is je ontlasting ook anders dan normaal. Het komt bijvoorbeeld juist veel vaker of juist veel minder vaak.

Ook de structuur van je ontlasting is dan afwijkend. Het is misschien veel dunner dan normaal (diarree) of juist veel vaster en je hebt last van obstipatie. Het kan ook zo zijn dat je juist de ene keer diarree hebt en een andere keer obstipatie.

Het prikkelbaredarmsyndroom begint meestal in de tienerjaren of als je begin 20 bent. Het kan wel op latere leeftijd ontstaan, maar dat komt iets minder vaak voor. Overigens kunnen de klachten die bij het prikkelbaredarmsyndroom horen ook te maken hebben met andere aandoeningen. Daarom loop je beter niet langdurig rond met dit soort ongemak en ga je naar je huisarts om uit te laten sluiten dat er iets anders aan de hand is.

 

Een kijkje in de darmen bij het prikkelbaredarmsyndroom

Als je last hebt van prikkelbare darmen, dan zijn je darmen heel gevoelig voor de prikkels en druk die van binnenuit tegen de darmwand wordt uitgeoefend. Jouw gevoeligheid voor pijn is groter dan die van mensen zonder prikkelbare darmen. Daardoor ervaar jij bij een normale druk op je darmen door voeding of gasvorming al pijn en ongemak. Dat kan komen door het eten van bepaalde voeding, maar ook door emoties, medicatie en hormonen [5].

 

Wat zijn oorzaken van het prikkelbaredarmsyndroom?

Bij het prikkelbaredarmsyndroom zal je arts niets kunnen vinden in je darmen dat de klachten kan verklaren. Toch zijn jouw klachten er wel. Dus laten we eens kijken naar hoe dat kan komen.

Het komt veel voor dat je na een infectie met een bacterie, parasiet of worm achterblijft met prikkelbare darmen. Een andere oorzaak van prikkelbare darmen kan een verstoring zijn in de hoeveelheid serotonine die je in je bloed hebt. Serotonine is een communicatiestof die in je darmen wordt gemaakt door je microbioom. Serotonine speelt onder andere een rol bij de snelheid waarmee ontlasting door de darmen gaat.

Als je last hebt van prikkelbare darmen met diarree, dan is de hoeveelheid serotonine in je bloed waarschijnlijk te hoog. Heb je juist last van prikkelbare darmen met obstipatie? Dan is de hoeveelheid serotonine waarschijnlijk te laag [6].

Bij het prikkelbaredarmsyndroom speelt ook de communicatie tussen je hersenen en je darmen een belangrijke rol. Je hersenen en darmen praten de hele dag met elkaar en wisselen informatie uit. Zo weten de hersenen bijvoorbeeld wat er in de darm gebeurt. Deze communicatie blijkt echt anders te verlopen bij mensen met het prikkelbaredarmsyndroom dan bij mensen zonder deze aandoening. Daarom zie je vaak dat er bij prikkelbare darmen ook een psychologische factor is die meespeelt, bijvoorbeeld heel veel stress [6].

 

Hoe pak je de ziekte van Crohn, colitis ulcerosa en het prikkelbaredarmsyndroom aan?

Hoe je deze darmziekten het beste aanpakt, hangt deels af van welke ziekte het is. Wel zul je in alle gevallen moeten kijken naar je voeding. Die moet echt worden afgestemd op jouw darmen. Ook kan het helpen om meer te bewegen en op je leefstijl te letten. Zorgen voor meer ontspanning is bijvoorbeeld een hele mooie stap richting herstel. Net als het aanpakken van emoties of andere psychologische dingen waar je mee worstelt.

Er zijn daarnaast verschillende nutriënten die ondersteunend kunnen werken en daarmee een steentje bijdragen aan het verminderen of oplossen van jouw klachten.

Het belangrijkste is echt dat je de oorzaak van jouw klachten boven water krijgt en dat je daaraan iets gaat doen. Alleen zo kan een blijvende oplossing mogelijk worden. Vanuit ons kenniscentrum Natura Foundation worden therapeuten opgeleid die dit kunnen. Zij kunnen je helpen om jouw oorzaak en beste aanpak te vinden. Onze afdeling klantenservice kan je helpen om een therapeut bij jou in de buurt te vinden. Bel ze gerust.

 

Wilt u meer weten over spijsvertering en de darmen? Bekijk hier onze informatieve pagina. 

 

Bronnen

  1. Overview of Inflammatory Bowel Disease - Gastrointestinal Disorders [Internet]. MSD Manual Professional Edition. [cited 2021 Dec 8]. Available from: https://www.msdmanuals.com/professional/gastrointestinal-disorders/inflammatory-bowel-disease-ibd/overview-of-inflammatory-bowel-disease
  2. Mawdsley JE, Rampton DS. Psychological stress in IBD: new insights into pathogenic and therapeutic implications. Gut. 2005 Oct;54(10):1481–91.
  3. Tavakoli P, Vollmer-Conna U, Hadzi-Pavlovic D, Grimm MC. A Review of Inflammatory Bowel Disease: A Model of Microbial, Immune and Neuropsychological Integration. Public Health Rev. 2021 May 5;42:1603990.
  4. Chiba M, Nakane K, Komatsu M. Westernized Diet is the Most Ubiquitous Environmental Factor in Inflammatory Bowel Disease. Perm J. 2019 Jan 7;23:18–107.
  5. Irritable Bowel Syndrome (IBS) - Gastrointestinal Disorders [Internet]. MSD Manual Professional Edition. [cited 2021 Dec 8]. Available from: https://www.msdmanuals.com/professional/gastrointestinal-disorders/irritable-bowel-syndrome-ibs/irritable-bowel-syndrome-ibs
  6. Saha L. Irritable bowel syndrome: Pathogenesis, diagnosis, treatment, and evidence-based medicine. World J Gastroenterol WJG. 2014 Jun 14;20(22):6759–73.

 

 

 

Internetbureau W3S

Bonusan.com/nl maakt gebruik van cookies met als doel de website en onze diensten te verbeteren. Daardoor kunnen we u beter van dienst zijn. Wilt u weten welke cookies wij plaatsen? Lees hier meer informatie.

Accepteer Alleen Functionele Cookies